Giảng lễ An táng
Anh Giuse Bon
“Người giáo dân ưu tuyển-thời nay”
Thứ Năm 10/09/2026
Lm. Nguyễn Văn Hinh (D.Min.)
-Chăn dắt các chiên con và chiên mẹ của Thầy”- (Con 2L): 1. Chiên trong Giáo hội; 2. Chiên toàn nhân loại- Chiên Mẹ: Giáo hội là Mẹ- Theo văn hóa VN, Mẹ là Lãnh đạo-“Rồng rồng theo Mẹ”.
-Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan (Ga 21, 15-19)
Khi Chúa Giêsu (sống lại) đã tỏ mình ra cho các môn đệ, Người dùng bữa với các ông, và hỏi Simon Phêrô rằng: “Simon, con ông Gioan, con có yêu mến Thầy hơn những người này không?” Ông đáp: “Thưa Thầy: Có, Thầy biết con yêu mến Thầy”. Người bảo ông: “Con hãy chăn dắt các chiên con của Thầy”. Người lại hỏi: “Simon, con ông Gioan, con có yêu mến Thầy không?” Ông đáp: “Thưa Thầy: Có, Thầy biết con yêu mến Thầy”. Người bảo ông: “Con hãy chăn dắt các chiên con của Thầy”. Người hỏi ông lần thứ ba: “Simon, con ông Gioan, con có yêu mến Thầy không?” Phêrô buồn phiền, vì thấy Thầy hỏi lần thứ ba “Con có yêu mến Thầy không?” Ông đáp: “Thưa Thầy, Thầy biết mọi sự: Thầy biết con yêu mến Thầy” Người bảo ông: “Con hãy chăn dắt các chiên mẹ của Thầy. Thật, Thầy bảo thật cho con biết: khi con còn trẻ, con tự thắt lưng lấy và đi đâu mặc ý, nhưng khi con già, con sẽ giang tay ra, người khác sẽ thắt lưng cho con và dẫn con đến nơi con không muốn đến”. Chúa nói thế có ý ám chỉ Phêrô sẽ chết cách nào để làm sáng danh Thiên Chúa. Phán những lời ấy đoạn, Người bảo ông: “Con hãy theo Thầy”.
Ðó là lời Chúa.
Dẫn nhập
(Hướng về: Thánh Thể-Đón nhận Thần khí).
Kính thưa,
Gia đình Dân Chúa, quý Gia đình tang quyến, cùng bạn hữu xa gần.
Thưa Thím Bôn và cháu Ngọc Bích quý thương.
Hôm nay, chúng ta quy tụ nơi đây, để hiệp thông cử hành thánh lễ tiễn biệt, anh Giuse Bôn, về với Chúa. Đối với tôi, anh không chỉ là một người bạn quý, mà còn là người đã đồng hành, cộng tác và cố vấn cho tôi, trong một số suy tư về người giáo dân. Trong những lần trao đổi ấy, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến: “Người giáo dân ưu tuyển; Người giáo dân lãnh đạo.” Phúc âm vừa nghe, diễn tả điều đó: Chăn dắt các chiên con và chiên mẹ của Thầy”- (Con 2L): 1. Chiên trong Giáo hội; 2. Chiên toàn nhân loại- Chiên Mẹ: Giáo hội là Mẹ- Theo văn hóa VN, Mẹ là Lãnh đạo-“Rồng rồng theo Mẹ”. Hôm nay, khi đứng trước sự ra đi của anh, tôi càng cảm nhận sâu xa hơn, ý nghĩa của vấn đề ấy. Bởi vì, một vấn đề, chỉ thực sự có giá trị, khi nó được thể hiện bằng cuộc đời. Anh Giuse Bôn, đã để lại cho gia đình, bạn hữu và những người từng gặp anh một chứng từ về một người giáo dân sống giữa đời, làm việc trong phạm vi trách nhiệm của mình, ảnh hưởng đến những người chung quanh và cố gắng dùng những gì Chúa ban để phục vụ Hội thánh và tha nhân. Vì thế, trong thời đại hôm nay, đào luyện những người giáo dân ưu tuyển và những người giáo dân lãnh đạo là một việc khẩn trương, khẩn thiết và quan yếu. Nhưng người lãnh đạo theo tinh thần Kitô giáo không phải là người tìm kiếm chức vụ, quyền lực, ghế lãnh đạo. Không phải là người muốn được người khác phục vụ. Cũng không phải là người tìm cách làm cho mình lớn lên bằng cách làm cho người khác nhỏ đi. Người lãnh đạo theo Đức Kitô là người biết dùng uy-đức để ảnh hưởng, đổi mới, thay đổi, và biết làm cho người khác lớn lên. Đó chính là hướng suy tư, chia sẻ, mà hôm nay tôi muốn cùng cộng đoàn nhìn lại qua cuộc đời anh Giuse Bôn.
Nhận thức
Thực vậy, Đức Thánh Giáo hoàng Piô X từng nhấn mạnh rằng: điều cần thiết là mỗi giáo xứ phải có một nhóm giáo dân đạo đức, sáng suốt, cương quyết và thực sự có tinh thần tông đồ.[1] Gần sáu mươi năm sau, Công đồng Vatican II đã diễn tả cách chính thức và mạnh mẽ hơn vai trò của người giáo dân trong đời sống và sứ mạng của Giáo Hội. Sắc lệnh Ad Gentes, số 21, khẳng định: “Giáo Hội chưa thực sự được thiết lập, chưa sống đầy đủ, cũng chưa phải là dấu chỉ hoàn hảo của Đức Kitô giữa loài người, nếu không có một hàng giáo dân xứng đáng với danh hiệu ấy, cùng làm việc với hàng giáo phẩm. Vì thế, ngay từ lúc thiết lập một Giáo Hội, phải đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng một hàng giáo dân trưởng thành Kitô giáo.”[2] Như vậy, đường hướng rất rõ: Theo Thánh Piô X, là mỗi giáo xứ cần những giáo dân đạo đức, sáng suốt, cương quyết và thực sự là tông đồ; Vatican II là cần một hàng giáo dân trưởng thành, cùng cộng tác với hàng giáo phẩm. Vậy, thời nay → cần đào luyện: người giáo dân ưu tuyển và người giáo dân lãnh đạo. Đây là một nhu cầu không chỉ của Giáo Hội nói chung, mà còn là một nhu cầu rất cụ thể, cấp bách, tập trung, đối với Giáo Hội Việt Nam hôm nay. Thời nay, không chỉ cần có nhiều giáo dân, mà là cần có những giáo dân trưởng thành, uu tuyển, lãnh đạo. Không chỉ là giáo dân tham gia, mà là giáo dân có trách nhiệm. Không chỉ là giáo dân làm việc, mà là giáo dân có khả năng lãnh đạo. Và không chỉ là lãnh đạo để hoàn thành công việc, mà là lãnh đạo để làm cho người khác lớn lên trong Đức Kitô. Anh Giuse Bon, một trong số những người, của thời giáo dân ưu tuyển; người giáo dân lãnh đạo.
Đào luyện: (Mô hình, phương pháp, sư phạm, mục tiêu).
- Mô hình Đức Kitô đào luyện Phêrô
Khi suy nghĩ về việc đào luyện người lãnh đạo, tôi thường trở lại với hình ảnh Đức Giêsu đào luyện Phêrô, Tông đồ Trưởng . Chúa Giêsu không chỉ truyền đạt kiến thức cho Phêrô. Người sống với Phêrô, gọi Phêrô, để Phêrô đi theo Người, cho Phêrô chứng kiến, sai Phêrô đi, sửa dạy Phêrô, tha thứ cho Phêrô, trao trách nhiệm cho Phêrô và cuối cùng trao cho Phêrô sứ mạng: “Hãy chăm sóc các chiên con, chiên Mẹ của Thầy.” (x. Ga 21,15-17). Đó là một mô hình đào luyện người lãnh đạo. Người lãnh đạo Kitô giáo trước hết phải là một con người được đào luyện. Được đào luyện trong đức tin. Được trưởng thành trong nhân cách. Được thử luyện trong trách nhiệm. Được thanh luyện trong những thất bại. Được lớn lên trong tình yêu Đức Kitô. Và cuối cùng, được sai đi để phục vụ Dân Chúa.
- Người lãnh đạo Kitô giáo
Là người dùng ảnh hưởng Uy Đức, làm cho người khác đổi mới, thay đổi, lớn lên. Lớn lên trong đức tin – để biết Đức Kitô, yêu mến Đức Kitô và sống thuộc về Đức Kitô. Lớn lên trong đức cậy – để có một niềm hy vọng bền vững giữa những thử thách của cuộc sống. Lớn lên trong đức ái – để biết yêu thương, phục vụ và xây dựng cộng đoàn. Đặc biệt, người giáo dân lãnh đạo hôm nay phải có một đức ái-mục vụ: có nghĩa là nhìn thấy nhu cầu cụ thể của từng con người, biết đồng hành và giúp con người tìm được con đường đến với Đức Kitô.
Áp dụng
Anh Giuse Bôn, đã đồng hành với tôi. Qua một số việc: Anh tự in danh thiếp giới thiệu: “Hinh Giáo Dân”; và trong một số suy tư chia sẻ về đào luyện người giáo dân. Anh có lần đề nghị lập dòng: “Giáo dân Chầu Thánh Thể”, theo ước nguyện của Thánh Giáo hoàng G.P II. Và đề nghị một số các đề tài truyền thông TGP/SG, tôi nhớ gần đây: “Người Mẹ nhân hậu; truyền giáo trong gia đình và cho dòng Họ…”. Đề tài nào cũng thu hút người nghe. Bây giờ, khi anh đã ra đi, những cuộc trao đổi ấy trở thành một phần ký ức quý giá. Nhưng tôi nghĩ rằng điều quý giá hơn cả, không phải là những ý tưởng chúng tôi đã trao đổi, mà là một đời sống giáo dân cụ thể. Anh đã nhắc tôi rằng người giáo dân không chỉ là người “tham gia công việc của giáo xứ”. Người giáo dân còn có thể là: người kiến tạo → người chịu trách nhiệm → người ảnh hưởng → người phục vụ → người lãnh đạo, trong môi trường của mình. Mỗi người giáo dân có một phạm vi mà Chúa trao, như trong: gia đình, nghề nghiệp, xã hội, giáo xứ, cộng đoàn và những mối tương quan hằng ngày. Ở đó, người giáo dân có thể trở thành một người giáo dân ưu tuyển, nghĩa là một người trưởng thành trong đức tin, nhân bản và tinh thần tông đồ; đồng thời trở thành một người giáo dân lãnh đạo, biết dùng ảnh hưởng của mình để phục vụ và làm cho người khác lớn lên. Quả thực, Anh còn đi tìm và giới thiệu nhiều ơn gọi chủng sinh, tu sĩ cho các dòng.
Đó cũng là điều tôi mong muốn tiếp tục suy nghĩ và đào luyện trong sứ vụ của mình.
Kết thúc: (Hướng về Thánh Thể) Cầu nguyện cho anh Giuse Bôn
Anh Giuse Bôn thân mến,
Hôm nay, chúng tôi không nói lời từ biệt anh như một người đã biến mất khỏi cuộc đời chúng tôi. Chúng tôi phó thác anh cho lòng thương xót của Chúa. Những gì chúng ta chưa hoàn tất, xin Chúa tiếp tục hoàn tất. Những điều chúng ta đã cùng chia sẻ, xin Chúa thực hiện theo ý định của Người. Những hạt giống nhỏ bé chúng ta đã gieo, xin Chúa cho chúng được tiếp tục sinh hoa trái. Giờ đây, phần của chúng tôi là phó thác anh cho Chúa Giêsu Thánh Thể. Tin tưởng rằng sự sống không chấm dứt, nhưng được biến đổi. Xin Chúa đón nhận anh vào Nước Trời. Và xin anh, từ nơi Chúa, tiếp tục cầu bầu cho chúng tôi, cho Giáo Hội, cho những người giáo dân mà chúng tôi đang cố gắng đào luyện. Đặc biệt, xin anh cầu bầu cho gia đình anh: cho người vợ hiền hậu và ái nữ thân yêu của anh. Xin Chúa ban cho gia đình, luôn giữ được những điều tốt đẹp anh đã để lại. Xin cho mọi người trong đại gia đình của anh, biết tiếp tục sống đức tin, tình yêu, tinh thần phục vụ và trở thành những “người giáo dân ưu tuyển, người giáo dân lãnh đạo” trong phạm vi Chúa trao cho mỗi người hôm nay.
Cũng xin cho Dân Chúa hôm nay, được đào luyện và cùng với Chúa Thánh Thần, tự đào luyện, để trở thành chứng tá giáo dân lãnh đạo, tiếp tục sống trong gia đình, trong Giáo Hội và ngoài xã hội.
Một lần nữa, xin Anh Giuse Bôn an nghỉ trong bình an của Đức Kitô. Chúng tôi phó thác anh cho Chúa. Và chúng tôi tin tưởng: Chúa Giêsu Thánh Thể, đón nhận anh vào bến “Xót-Thương” của Người trên Thiên Đàng. Amen./.
Lm. Nguyễn Văn Hinh (D.Min.)
Chú thích
[1] Xem lời kêu gọi của Đức Thánh Cha Piô X về việc cần có những giáo dân đạo đức, khôn ngoan, có tầm nhìn và tinh thần tông đồ để cộng tác vào việc xây dựng Giáo Hội. Ý tưởng này được trình bày trong các tài liệu và tác phẩm về linh đạo tông đồ giáo dân. [2] Công đồng Vatican II, Lumen Gentium, đặc biệt các số 30–38, về phẩm giá, ơn gọi và sứ mạng của người giáo dân; xem thêm Apostolicam Actuositatem, số 2–3, về việc người giáo dân tham dự vào sứ mạng của Giáo Hội.Tài liệu tham khảo
Công đồng Vatican II. Hiến chế tín lý về Giáo Hội Lumen Gentium. 1964.
Công đồng Vatican II. Sắc lệnh về Tông đồ Giáo dân Apostolicam Actuositatem. 1965.
Piô X. Các huấn từ và văn kiện về việc canh tân đời sống Giáo Hội và phát huy tinh thần tông đồ của giáo dân.
Kinh Thánh. Tin Mừng theo thánh Gioan, chương 21.