Một buổi hỏi đáp đã diễn ra vào thứ Năm, ngày 19/2, giữa Đức Lêô XIV và các linh mục thuộc giáo phận của ngài quy tụ Vatican. Ngài đã trả lời các câu hỏi của bốn linh mục ở các độ tuổi khác nhau và đưa ra những lời khuyên thiết thực về việc đồng hành cùng người trẻ, tình huynh đệ và nguy cơ bị cô lập, an tử và giá trị của người cao tuổi. Ngài cảnh báo chống lại việc chuẩn bị bài giảng bằng trí tuệ nhân tạo (AI), lừa dối trực tuyến và lạm dụng mạng xã hội.

Buổi hỏi đáp gồm bốn phần, nhưng các chủ đề được đề cập rất đa dạng, bao gồm những chỉ dẫn thiêng liêng (đời sống cầu nguyện, khuyến khích sống trong tình bạn, cảnh báo đừng sống cô lập và đề phòng “đại dịch” ghen tị); những chỉ dẫn cụ thể cho thừa tác vụ và mục vụ (làm thế nào để ở bên giới trẻ, thăm viếng người cao tuổi); và một số khuyến nghị rất cụ thể (đừng bỏ bê việc học, đừng lạc lối sau màn hình, đừng chuẩn bị bài giảng bằng AI). Sáng thứ Năm, tại Hội trường Phaolô VI, một cuộc đối thoại tự do và cởi mở đã diễn ra giữa Đức Giáo hoàng Lêô XIV và hàng giáo sĩ giáo phận Rôma, những người được tiếp kiến ​​đầy đủ lần đầu tiên. Sau bài phát biểu của mình, Đức Giáo hoàng muốn nói chuyện với các linh mục, nội dung cuộc trò chuyện đã được công bố vào thứ Sáu, ngày 20/2.

Trở thành kiểu mẫu cho giới trẻ

Đức Hồng y Baldo Reina đã mở đầu cuộc đối thoại kín bằng cách giới thiệu bốn linh mục được chọn để đặt câu hỏi thay mặt cho bốn nhóm tuổi. Trong số đó có một linh mục trẻ được truyền chức bởi Đức Giáo hoàng Lêô XIV vào tháng Năm năm ngoái. Linh mục trẻ này đã đặt câu hỏi về việc làm thế nào họ, với tư cách là những linh mục trẻ, có thể ở bên cạnh những người đồng trang lứa trong thế giới. Đức Giáo hoàng trước tiên mời họ hãy “mở rộng tầm nhìn” đến thực tại của các gia đình mà những người trẻ này xuất thân: những gia đình đang trong “khủng hoảng sâu sắc”, với cha mẹ vắng mặt hoặc “ly hôn” và “tái hôn”. Nhiều người trẻ “cũng đã trải qua sự bỏ rơi“, đó là lý do tại sao các linh mục phải “hiểu biết thực tại của họ“: “Gần gũi với họ theo nghĩa này, đồng hành cùng họ, nhưng đừng chỉ là một trong những người trẻ“, Đức Giáo hoàng khẳng định. Về vấn đề này, “chứng tá của linh mục”, vốn có thể mang đến “một kiểu mẫu sống”, là rất quan trọng.

Sự cô lập và cuộc sống tồi tệ

Đức Thánh Cha sau đó yêu cầu họ đừng chỉ bằng lòng với những người trẻ tuổi tiếp tục đến giáo xứ hoặc thường xuyên lui tới nhà nguyện: “Cần phải tổ chức, suy nghĩ, tìm kiếm những sáng kiến ​​vốn có thể là một hình thức đi ra”. “Chúng ta phải đến với họ, chúng ta phải mời gọi những người trẻ khác, đi với họ trên đường; có lẽ đề nghị cho họ những hoạt động khác nhau,” bao gồm thể thao, nghệ thuật và văn hóa. Theo Đức Giáo hoàng Lêô XIV, “hiểu biết” là từ khóa, và sự hiểu biết ngang qua “kinh nghiệm nhân bản về tình bạn” với những người trẻ tuổi “sống trong sự cô lập, trong nỗi cô đơn không thể tin nổi.” Điều này đặc biệt đúng sau đại dịch, nhưng cũng do điện thoại thông minh: “Họ sống một mình ngay cả khi họ nói, ‘Không, bạn tôi đang ở đây,’ nhưng không có sự tiếp xúc nhân bản. Họ sống một loại khoảng cách với người khác, một sự lạnh lùng, mà không biết đến sự phong phú, giá trị của những mối quan hệ thực sự nhân bản.” Do đó, cần phải hiểu làm thế nào mang đến cho người trẻ “một loại trải nghiệm khác về tình bạn, về sự chia sẻ và, dần dần, về sự hiệp thông”, và từ kinh nghiệm này “mời gọi họ cũng hiểu biết Chúa Giêsu”.

Dĩ nhiên, điều này đòi hỏi “thời gian” và “sự hy sinh“, Đức Lêô XIV nhấn mạnh, đặc biệt là khi nhiều người trẻ hiện đang sa vào “cuộc sống tồi tệ” với ma túy, tội phạm và bạo lực. Do đó, điều thiết yếu là các linh mục “gần gũi nhất với họ về tuổi tác, văn hóa và đào tạo” phải có thể thực hiện “sự phục vụ cao cả” và rao giảng sứ điệp Tin Mừng.

Hiểu biết rõ cộng đoàn mà chúng ta sẽ phục vụ

Sự gần gũi và hiểu biết là hai con đường mà Đức Giáo hoàng cũng đã chỉ ra cho việc mục vụ, để trả lời câu hỏi của một linh mục về cách làm thế nào để “sắc bén” trong nền văn hóa hậu hiện đại này mà không quay trở lại những sơ đồ “lỗi thời”. Theo Đức Giáo hoàng Lêô XIV, bước đầu tiên là “thực sự hiểu biết cộng đoàn nơi mình được kêu gọi phục vụ“. Sau đó, ngài chia sẻ kinh nghiệm cá nhân: “Tôi sống ở Rôma bốn năm vào những năm 1980, sau đó mười hai năm từ năm 2000 đến 2012-2013, và bây giờ là ba năm, và mỗi lần trở lại Rôma, một cách nào đó, tôi lại khám phá ra một Rôma khác. Có rất nhiều điều… ‘Thành phố vĩnh cửu’, có thể nói như vậy, đường phố vẫn vậy, ổ gà vẫn vậy, nhưng cuộc sống đã thay đổi rất nhiều. Vì vậy, để phục vụ với tư cách là Giám mục của Rôma, tôi đã suy nghĩ rất nhiều, khi chúng tôi đến Ostia vào Chủ nhật vừa qua, để nói chuyện với người dân này, với những người này, cần phải bắt đầu bằng cách hiểu biết rõ thực tại của họ nhất có thể“.

Đừng soạn bài giảng bằng trí tuệ nhân tạo

Do đó, lời mời gọi là trở về với thực tại. Thực tại thực, hoàn toàn khác với thực tại khác vốn “xảy ra với chúng ta ngay cả khi chúng ta không muốn“, đó là “trí tuệ nhân tạo, việc sử dụng internet“. Và ở đây, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã cảnh báo chống lại “cám dỗ soạn bài giảng bằng trí tuệ nhân tạo“: “Giống như tất cả các cơ bắp trong cơ thể, nếu chúng ta không sử dụng chúng, nếu chúng ta không vận động chúng, chúng sẽ chết. Bộ não cần được sử dụng, vì vậy trí thông minh của chúng ta cũng cần được rèn luyện một chút để không đánh mất khả năng này.” Hơn nữa, “giảng một bài giảng đích thực, đó là chia sẻ đức tin“, và trí tuệ nhân tạo “sẽ không bao giờ có thể chia sẻ đức tin.” Ngài khẳng định: “Nếu chúng ta có thể mang lại sự phục vụ hội nhập văn hóa, ở địa điểm, ở giáo xứ chúng ta làm việc, mọi người muốn thấy đức tin của các cha, kinh nghiệm của các cha về việc đã biết và yêu mến Chúa Giêsu Kitô.”

Những sự lừa dối trên Internet

Theo nghĩa này, điều căn bản là phải có “một đời sống cầu nguyện” vốn không giảm thiểu thành “thói quen đọc nhanh nhất có thể kinh nhật tụng, mà tôi cũng có sẵn trên điện thoại di động”, nhưng là “thời gian dành riêng cho Chúa”. Với “đời sống đích thực gắn bó với Chúa”, chúng ta có thể cống hiến điều gì đó khác biệt: “Không phải vì tôi là mà tôi cống hiến những gì tôi là, đây là một sự lừa dối mà ta thường thấy trên internet, trên TikTok, và chúng ta muốn là chính mình: ‘Tôi có nhiều người theo dõi, nhiều lượt thích, bởi vì họ thấy những gì tôi nói…’ Đó không phải là bạn: nếu chúng ta không truyền tải thông điệp của Chúa Giêsu Kitô, thì có lẽ chúng ta đang phạm sai lầm, và cũng phải suy ngẫm một cách rất khiêm nhường để xem chúng ta là ai và chúng ta đang làm gì”, Đức Thánh Cha khẳng định thêm.

Sự ghen tỵ giữa các giáo sĩ

Một lời khuyên khác mà ngài dành cho các linh mục là hãy sống trong tình huynh đệ và tình bạn, phát triển các mối quan hệ liên vị với nhau. Vì thế, cần phải cảnh giác với “một trong những đại dịch của hàng giáo sĩ trên toàn cầu“, đó là “sự ghen tỵ giữa các giáo sĩ“ (invidia clericalis): “Một linh mục thấy rằng một linh mục khác được gọi làm cha sở của một giáo xứ lớn hơn, đẹp hơn, lại được gọi làm cha phó.” Đây là cách “các mối quan hệ đổ vỡ“, cách “tin đồn” nảy sinh, và cách mọi thứ bị “phá hủy” thay vì xây dựng “những cây cầu tình bạn“. Đức Thánh Cha nhấn mạnh : “Tất cả chúng ta đều là con người, chúng ta đều có cảm xúc, tình cảm, nhiều thứ, nhưng với tư cách là linh mục – và tôi hy vọng từ chủng viện – chúng ta có thể cung cấp những kiểu mẫu sống, trong đó các linh mục thực sự có thể là bạn bè, anh em, chứ không phải kẻ thù hay thờ ơ với nhau“.

Ví dụ về tình huynh đệ linh mục

Về vấn đề này, ngài nhắc lại một ví dụ “tuyệt vời” về tình huynh đệ linh mục ở Chicago, quê hương của ngài, với một nhóm linh mục, từ những năm tháng ở chủng viện, đã quyết định gặp nhau mỗi tháng một lần. Một số người tiếp tục làm như vậy cho đến khi họ hơn 90 tuổi: họ tụ họp, cầu nguyện và học tập.

Học tập là một điểm khác mà Đức Giáo hoàng nhấn mạnh: “Việc học tập trong đời sống của chúng ta phải là thường xuyên, liên tục. Khi tôi nghe ai đó nói với tôi – và đây là chuyện có thực, một linh mục đã nói với tôi—‘Tôi chưa mở một cuốn sách nào kể từ khi tôi rời chủng viện.’ Tôi tự nhủ, trời ơi (Mamma mia)! Thật đáng buồn!”

Đức Lêô XIV tiếp đó kêu gọi hãy hành động chứ đừng chỉ ngồi đó rồi nghĩ: “Chẳng ai đến thăm mình cả.” “Chúng ta đừng ngại gõ cửa nhà người khác, đừng ngại sáng kiến, nói với đồng nghiệp hoặc nhóm bạn bè của mình, với một số người: Tại sao chúng ta không thỉnh thoảng quy tụ lại với nhau để cùng nhau học tập, cùng nhau suy ngẫm, cùng nhau cầu nguyện, rồi cùng nhau chia sẻ một bữa ngon? Cha sở có đầu bếp giỏi nhất có thể mời những người khác, như thế chúng ta cùng nhau chia sẻ một bữa ăn ngon.” Đồng thời, cần phải xác định những người mà chúng ta có thể có “mối quan hệ huynh đệ sâu sắc hơn một chút.” Thật vậy, cần phải “tạo cơ hội để phá vỡ khuynh hướng dẫn chúng ta đến sự cô đơn, đến sự cô lập lẫn nhau.”

Thời gian tuổi già

Chia sẻ những niềm vui, khó khăn và kinh nghiệm thực sự giúp vượt qua khủng hoảng và cũng giúp chuẩn bị cho lúc xuất hiện của “tuổi già, bệnh tật và cô đơn“. Nhưng “nếu chúng ta sống trọn đời như một cuộc hành trình đưa chúng ta tiến về phía trước, ngay cả với gánh nặng của năm tháng, cũng thường xuyên – dù trẻ hay già – với bệnh tật và khó khăn, chúng ta sẽ có khả năng, nhờ ân sủng của Chúa, chấp nhận thập giá và đau khổ xảy đến“.

Với nhãn quan này, Đức Thánh Cha đã đề cập đến vấn đề an tử, một vấn đề đang được thảo luận ở nhiều quốc gia và đã hợp pháp ở một số nước khác, chẳng hạn như Canada. Ngài nói với các linh mục : “Vấn đề cuối đời, những người không còn tìm thấy ý nghĩa trong cuộc sống và bị gánh nặng bởi bệnh tật, nói rằng : ‘Tôi không muốn mang gánh nặng này nữa; tôi muốn kết thúc cuộc đời mình.’ Nếu chúng ta rất tiêu cực về cuộc sống của mình, và đôi khi còn ít đau khổ hơn nhiều người khác, làm sao chúng ta có thể nói với họ, ‘Không, bạn không thể kết thúc cuộc đời mình; bạn phải chấp nhận nó’“.

Những chứng nhân cho giá trị của sự sống

Đức Thánh Cha nói thêm: “Chúng ta phải là những chứng nhân đầu tiên cho sự kiện rằng sự sống có giá trị vô cùng to lớn.” Do đó, điều quan trọng là phải biết ơn, khiêm nhường và thể hiện sự gần gũi của chúng ta. “Chắc chắn tất cả chúng ta đều biết một người già, một người bệnh, một linh mục, một giáo dân, một nữ tu… đang trải qua những thời điểm rất khó khăn. Hãy gọi điện cho họ, hãy đến thăm họ. Chúng ta cũng hãy nỗ lực giúp đỡ những người đang đau khổ này. Điều này cũng có nghĩa là khôi phục lại thực hành tốt đẹp là mang Thánh Thể và dầu bệnh nhân đến cho người bệnh trong giáo xứ.” “Ngày nay, với số lượng linh mục ít hơn, lớn tuổi hơn, chúng ta đã đi đến chỗ nói rằng: ‘Được rồi, hãy cử giáo dân đi, họ sẽ lo liệu việc đó.’ Đó là một việc phục vụ tuyệt vời mà giáo dân thực hiện… Nhưng điều này không có nghĩa là linh mục có thể ở nhà lướt internet, trong khi những người khác đến thăm người bệnh.”

Cuối cùng, Đức Thánh Cha cũng gửi một thông điệp tới các linh mục cao tuổi: “Ngay cả khi họ ốm yếu và nằm liệt giường, nếu họ đã thực sự sống một cuộc đời phục vụ và hy sinh, họ biết rất rõ rằng lời cầu nguyện của họ cũng có thể là một sự phục vụ tuyệt vời, một món quà tuyệt vời. Cuộc đời của họ vẫn có một ý nghĩa sâu xa.”

Tý Linh

(theo Salvatore Cernuzio – Vatican News)