HOÁN CẢI MỤC VỤ
ĐỊNH HÌNH & ĐỊNH HÀNH
MỤC VỤ 2026
Lm. Nguyễn Văn Hinh (D.Min)
Lời mở
“Cùng với Chúa Giêsu Thánh Thể và trong Thần Khí của Người, tôi xin trân trọng kính chào quý khán thính giả của Đài VBS/CA, quý anh chị em, và các bạn sinh viên ngành mục vụ, Học viện Công giáo Việt Nam.
Hôm nay, chúng ta cùng nhau chia sẻ đề tài: “Định hình và định hành mục vụ 2026”.
Xin Chúa Thánh Thần hiệp hành với chúng ta, để mỗi người biết phân định và sống đức tin cách trung thành giữa những thực tại rất mới của thời văn minh Biển cả. Có đặc trưng “bao dung, hội nhập”. Hầu tiến tới một nền hòa bình và thịnh vượng, vững bền, lâu dài, cho nhân loại: ngàn năm thứ Ba.
Dẫn nhập
Bước vào năm 2026, chúng ta đang bị đứt gãy của thời đại: biến đổi khí hậu, chiến tranh cục bộ kéo dài, bất ổn kinh tế, di cư toàn cầu và sự bùng nổ kỹ thuật 4.0 và trí tuệ nhân tạo AI. Khiến nhân loại phải tái định hình và định hành cách con người suy nghĩ, làm việc và sống các mối tương quan. Trong bối cảnh ấy, mục vụ được mời gọi phân định:“Phân định là thái độ nội tâm để nhận ra tiếng Chúa giữa những tiếng ồn của thế giới.”[1] Do đó, năm mục vụ 2026 là: “Lắng nghe Chúa Thánh Thần mời gọi đi theo mô hình nào và hành động ra sao để trở thành như thế nào, đúng ý Chúa”? Sau đây, chúng ta cùng nhau chia sẻ đề tài: Hoán cải mục vụ – “Định hình và định hành mục vụ 2026”.
Định hình: Mô hình: Gồm ba yếu tố chính
- Thánh Thể và Lời của Người
Dân Chúa phát xuất từ Thanh thể và Lời của ngài. Mọi định hình mục vụ đích thực phải khởi đi từ Thánh Thể và Lời của Người, bởi vì: Thánh Thể là nguồn mạch và chóp đỉnh của toàn bộ đời sống Kitô hữu”.[2] Thánh Thể và Lời của Người không chỉ để tôn thờ, lắng nghe, nhưng là để sống: ở lại với Chúa và để được sai đi, trao ban, loan truyền. Nếu Thánh Thể và Lời của Người không ở nội tâm, thì mục vụ khô cạn, rất dễ trở thành chán nản, mệt mỏi, thiếu sáng tạo. Rồi chạy theo hiệu quả, lệ thuộc vào số lượng, hoặc bị cuốn theo áp lực thành công bên ngoài.
- Hiệp hành và phân định
Đức Thánh Cha Phanxicô:“Con đường hiệp hành là con đường Thiên Chúa mong đợi nơi Hội Thánh của thiên niên kỷ thứ ba”[3]. Hiệp hành không chỉ là tham vấn, mà là lẽ sống: cùng nhau lắng nghe. Lắng nghe Chúa Giêsu và Lời Người, lắng nghe Thánh Thần và lắng nghe thực tại của Dân Chúa, đặc biệt là những tiếng nói bên lề. Một Hội Thánh hiệp hành là Hội Thánh: không áp đặt câu trả lời có sẵn, không sợ hãi trước những câu hỏi mới, và không loại trừ những khác biệt chính đáng.
Minh họa: Bàn tiệc – không phải sân khấu. Sân khấu: có người diễn, có người xem. Bàn tiệc: mọi người cùng ngồi, cùng chia sẻ, cùng lắng nghe. Thánh Thể và Lời của Người không phải là sân khấu của linh mục, mà là bàn tiệc quy tụ Hội Thánh. Mục vụ 2026: bớt “làm cho giáo dân”, mà “đi với giáo dân” nhiều hơn.
Tóm tắt: “Nếu mục vụ chỉ còn là sân khấu, thì giáo dân sẽ là khán giả. Nhưng nếu mục vụ là bàn tiệc, thì mọi người trở thành anh chị em.”
- Truyền giáo
Định hình mục vụ 2026 không thể tách rời sứ mạng truyền giáo:“Tôi mơ ước một Hội Thánh chọn lựa truyền giáo, có khả năng biến đổi mọi sự[4]. Ngày nay, “vùng ngoại biên” không chỉ là địa lý, mà còn là: ngoại biên văn hóa số, ngoại biên tâm lý (cô đơn, trầm cảm, mất ý nghĩa), ngoại biên đức tin (những người ở lại trong Hội Thánh nhưng không còn cảm thấy được chạm tới). Định hình mục vụ 2026 là ý thức rõ mình được sai đến đâu, chứ không chỉ đang ở đâu.
Tóm tắt: Mô hình: “Thánh Thể-Lời Người + Hiệp hành-Phân định + Truyền giáo-Được sai đi”.
Định hành: Thực hành, gồm ba việc
- Từ bỏ bản đồ sang la bàn.
Trong một thế giới biến động nhanh, Dân Chúa không thể chỉ dựa vào những bản kế hoạch cứng nhắc, bản đồ có sẵn. Điều cần là la bàn phân định:“Không phải lúc nào cũng có bản đồ chi tiết; điều quan trọng là biết mình đang đi về hướng nào”[5]. La bàn ấy được hình thành từ: Cầu nguyện thinh lặng trước Thánh Thể, suy niệm Lời Chúa, lắng nghe thực tại, thực tế cụ thể tại địa phương.
- Từ bỏ làm cho dân sang bổ trợ cho dân
“Thời đại chúng ta không cần những nhà quản lý mục vụ giỏi, mà cần những người cha, người mẹ thiêng liêng biết đồng hành”[6]. Định hành mục vụ 2026 mời gọi một sự hoán cải sâu sắc trong phong cách: từ mục vụ áp đặt sang mục vụ đồng hành, từ chăm sóc đối tượng sang xây dựng cộng đoàn, từ giải pháp sẵn có sang phân định chung.
- Từ hoạt động sang sinh hoa trái thiêng liêng
Chúa Giêsu đã nói rõ:“Không phải cứ nói: ‘Lạy Chúa, lạy Chúa’ là được vào Nước Trời, nhưng là thi hành ý muốn của Cha Thầy”.[7] Tiêu chuẩn sau cùng của mục vụ không phải là số lượng chương trình, mà là: đức tin, đức cậy, đức mến có trưởng thành hơn không, các mối tương quan có được chữa lành không, cộng đoàn có trở nên dấu chỉ hy vọng không.
Tóm tắt: Thực hành “La bàn – Bổ trợ – Hoa trái”.
Minh họa
Cây có trái – không chỉ nhiều lá. Một giáo xứ có thể: rất nhiều sinh hoạt, rất nhiều hội đoàn, rất nhiều chương trình… Nhưng: đức tin, đức cậy, đức mến có lớn lên không? Gia đình có được chữa lành không? Người nghèo có được chạm tới không?
Chúa Giêsu: “Cứ xem trái thì biết cây.”[8] Do đó: “Mục vụ không được đo bằng số lượng hoạt động, mà bằng hoa trái thiêng liêng.”
Tóm tắt: Năm mục vụ 2026, chúng ta chọn la bàn hơn bản đồ, chọn bàn tiệc hơn sân khấu, chọn dẫn đường hơn kéo đi, và chọn hoa trái hơn thành tích. Đó là định hình và định hành của Dân Chúa hôm nay.
Kết luận
Năm 2026 không mời gọi chúng ta đi nhanh hơn người khác, mà là cùng nhau đi đúng hướng, đúng hình, đúng hành trước mặt Chúa-trong Thánh Thần. Bắt nguồn từ Thánh Thể và Lời của Người, chúng ta được quy tụ; trong hiệp hành, chúng ta học lắng nghe; và trong truyền giáo, chúng ta là “Môn đệ thừa sai”- được sai đi.
Nguyện xin Thánh Thần hướng dẫn Dân Chúa trong năm mục vụ 2026, để mỗi quyết định không chỉ đúng về mặt tổ chức, mà còn trung tín với Tin Mừng và con người của thời đại hôm nay.
Chương trình xin được khép lại tại đây. Xin chân thành cảm ơn Đài VBS. CA và Học viện Công giáo Việt Nam đã đồng hành trong tinh thần hiệp thông. Tôi xin trân trọng kính chào. Và Hẹn gặp lại.
Đài VBS – CA và HVCG/VN tháng Giêng 2026
Lm. Nguyễn Văn Hinh (D.Min)
[1] Đức Thánh Cha Phanxicô, Gaudete et Exsultate, số 166
[2] Công đồng Vaticanô II, Lumen Gentium, số 11.
[3] Thượng Hội Đồng Giám Mục, Diễn văn kỷ niệm 50 năm 17.10.2015
[4] Ibid.,
[5] ĐTC Phanxicô, tư tưởng xuyên suốt trong huấn quyền
[6] Gợi hứng từ Christus Vivit, số 244.
[7] Mt 7, 21.
[8] Mt 7,16