Báo cáo do ĐHY Petrocchi viết, trình bày kết quả công việc của ủy ban, đã được công bố: báo cáo loại trừ khả năng theo hướng nhận phụ nữ vào chức phó tế như một cấp bậc của bí tích Truyền chức Thánh, mặc dù hiện tại vẫn chưa thể “đưa ra phán quyết cuối cùng, như trong trường hợp truyền chức linh mục”. Báo cáo bày tỏ mong muốn tạo ra các thừa tác vụ mới để thúc đẩy sự hợp lực giữa nam và nữ.

“Hiện trạng liên quan đến nghiên cứu lịch sử và nghiên cứu thần học, được xét trong những hệ lụy hỗ tương của chúng, loại trừ khả năng tiến tới theo hướng chấp nhận phụ nữ vào chức phó tế, được hiểu như một cấp bậc của bí tích Truyền chức Thánh. Dưới ánh sáng Thánh Kinh, Truyền Thống và Huấn quyền của Giáo hội, đánh giá này là vững chắc, mặc dù nó không cho phép đưa ra phán quyết dứt khoát vào thời điểm này, như trong trường hợp truyền chức linh mục.” Đây là kết quả được đưa ra bởi ủy ban thứ hai do Đức Hồng y Giuseppe Petrocchi, cũng là nguyên Tổng Giám mục của Aquila, chủ trì. Ủy ban này, được Đức Phanxicô ủy quyền, đã xem xét khả năng xúc tiến việc truyền chức phó tế cho phụ nữ và đã hoàn thành công việc vào tháng Hai vừa qua. Bản báo cáo dài bảy trang, do Đức Hồng y gửi cho Đức Lêô XIV vào ngày 18 tháng Chín  vừa qua, hiện đã được công bố vào thứ Năm 4/12/2025, theo yêu cầu của Đức Giáo hoàng.

Trong phiên làm việc đầu tiên năm 2021, ủy ban đã xác định rằng “Giáo hội đã công nhận, vào những thời kỳ khác nhau, ở những nơi khác nhau và dưới những hình thức khác nhau, danh hiệu phó tế/nữ phó tế dành cho phụ nữ, nhưng gán cho nó một ý nghĩa không rõ ràng”. Năm 2021, suy tư thần học đã nhất trí dẫn đến khẳng định rằng “việc nghiên cứu có hệ thống về chức phó tế, trong khuôn khổ thần học về bí tích Truyền chức Thánh, khơi lên những câu hỏi về tính tương thích của việc truyền chức phó tế cho phụ nữ với giáo thuyết Công giáo về thừa tác vụ chức thánh”. Ủy ban cũng nhất trí bày tỏ sự ủng hộ đối với việc thành lập các thừa tác vụ mới vốn “có thể góp phần vào sự hiệp lực giữa nam và nữ”.

Trong phiên làm việc thứ hai vào tháng 7 năm 2022, ủy ban đã tán thành (với 7 phiếu thuận và 1 phiếu chống) nội dung được lấy lại nguyên vẹn ở đầu bài viết này, nội dung này loại trừ khả năng xúc tiến việc chấp nhận phụ nữ vào chức phó tế như một cấp bậc của bí tích Truyền chức thánh, nhưng không đưa ra “phán quyết dứt khoát” vào hôm nay.

Cuối cùng, tại phiên làm việc cuối cùng vào tháng 2 năm 2025, sau khi Thượng Hội đồng cho phép bất kỳ ai muốn đóng góp ý kiến, ủy ban đã xem xét toàn bộ các tài liệu nhận được. “Mặc dù có rất nhiều đóng góp, nhưng chỉ có hai mươi hai cá nhân hoặc nhóm, đại diện cho một số ít quốc gia, đã gởi đóng góp của mình. Do đó, mặc dù tài liệu rất phong phú và, trong một số trường hợp, được lập luận khéo léo, nhưng nó không thể được coi là tiếng nói của Thượng Hội đồng, và càng không phải là tiếng nói của toàn thể Dân Chúa.”

Bản báo cáo tóm tắt các lập luận ủng hộ và phản đối. Những người ủng hộ lập luận rằng truyền thống Công giáo và Chính thống giáo dành riêng chức phó tế (cũng như chức linh mục và giám mục) chỉ cho nam giới dường như mâu thuẫn với “sự bình đẳng giữa nam và nữ theo hình ảnh của Thiên Chúa“, với “phẩm giá bình đẳng của cả hai giới, dựa trên nguyên tắc Thánh Kinh này“; với lời tuyên xưng đức tin theo đó “không còn chuyện phân biệt ​Do Thái hay Hy Lạp, nô lệ hay tự do, đàn ông hay đàn bà; nhưng tất cả anh em chỉ là một trong Đức Kitô” (Gl 3, 28); với sự phát triển xã hội “vốn dự kiến sự tiếp cận bình đẳng, cho cả hai giới, đối với tất cả các chức năng thể chế và hoạt động.”

Về phía kia, luận đề sau đây đã được đưa ra: “Nam tính của Chúa Kitô, và do đó, nam tính của những người lãnh nhận bí tích Truyền chức thánh, không phải là ngẫu nhiên, nhưng là một phần không thể thiếu của căn tính bí tích, gìn giữ trật tự thần linh của ơn cứu độ trong Chúa Kitô. Việc sửa đổi thực tại này không chỉ đơn thuần là điều chỉnh thừa tác vụ, mà là đoạn tuyệt với ý nghĩa hôn ước của ơn cứu độ.” Đoạn văn này đã được đưa ra bỏ phiếu và nhận được 5 phiếu đồng thuận với xác nhận cách diễn đạt này, trong khi 5 thành viên còn lại bỏ phiếu xóa bỏ.

Với 9 phiếu thuận và 1 phiếu chống, mong muốn được bày tỏ là mở rộng “quyền tiếp cận của phụ nữ vào các thừa tác vụ được thiết lập để phục vụ cộng đồng (…) do đó cũng đảm bảo sự công nhận thích đáng của Giáo hội đối với sự phục vụ của những người đã được rửa tội, đặc biệt là phụ nữ. Sự công nhận này sẽ là một dấu chỉ ngôn sứ, đặc biệt là ở những nơi phụ nữ vẫn còn chịu đựng những hoàn cảnh phân biệt đối xử về giới tính.”

Trong phần kết luận, Đức Hồng y Petrocchi nhấn mạnh rằng có “một biện chứng mạnh mẽ” giữa hai khuynh hướng thần học. Khuynh hướng thứ nhất khẳng định rằng việc truyền chức phó tế được dành cho thừa tác vụ, chứ không phải cho chức linh mục: “nhân tố này sẽ mở đường cho việc truyền chức nữ phó tế“. Trái lại, khuynh hướng thứ hai nhấn mạnh “tính thống nhất của bí tích Truyền chức thánh, cũng như ý nghĩa hôn ước của ba cấp bậc làm nên bí tích này, và bác bỏ giả thuyết về chức phó tế nữ: khuynh hướng này cũng nhấn mạnh rằng nếu việc chấp thuận cho phụ nữ vào cấp bậc đầu tiên của chức thánh được phê chuẩn, thì việc họ bị loại khỏi các cấp bậc khác là điều không thể giải thích được“. Do đó, theo Đức Hồng y, để tiếp tục nghiên cứu, điều cần thiết là phải tiến hành “một cuộc xem xét mang tính phê bình nghiêm ngặt và đào sâu về bản thân chức phó tế, tức là về căn tính bí tích và sứ mạng giáo hội của nó, bằng cách làm rõ một số khía cạnh về cấu trúc và mục vụ vẫn chưa được xác định hoàn toàn”. Thật vậy, có những lục địa mà thừa tác vụ phó tế “gần như không tồn tại” và những lục địa khác trong đó chức này hoạt động với các hoạt động “thường trùng khớp với vai trò dành riêng cho các thừa tác vụ giáo dân hoặc các thừa tác viên phụng vụ”.

——————————–

Tý Linh

(theo Vatican News)