Trong một tuyên bố được đưa ra vào thứ Ba, ngày 9/12, Ủy ban các Hội đồng Giám mục Liên hiệp châu Âu (COMECE) đã đề cập đến phán quyết gần đây của Tòa án Công lý châu Âu liên quan đến việc công nhận hôn nhân đồng giới giữa các quốc gia thành viên. Được ban hành vào ngày 25/11, phán quyết này “dường như đã đẩy pháp chế vượt quá giới hạn thẩm quyền của Liên hiệp châu Âu”.

“Chúng tôi cảm thấy buộc phải bình luận về một số khía cạnh của phán quyết, đồng thời quan ngại lưu ý về tác động của nó đối với các vấn đề về bản chất thuộc thẩm quyền quốc gia“, Comece viết sau khi phân tích phán quyết do Tòa án Công lý Liên hiệp châu Âu đưa ra trong vụ Wojewoda Mazowiecki, C-713/23.

Hôn nhân giữa những người đồng giới

Đây là câu chuyện về hai công dân Ba Lan, kết hôn tại Đức, mong muốn đăng ký giấy chứng nhận kết hôn tại cơ quan đăng ký hộ tịch Ba Lan để hôn nhân của họ được công nhận tại Ba Lan. Tuy nhiên, yêu cầu của họ đã bị các cơ quan có thẩm quyền từ chối với lý do luật pháp Ba Lan không cho phép kết hôn đồng giới. Phán quyết nêu rõ “một Quốc gia Thành viên có nghĩa vụ công nhận hôn nhân giữa hai công dân của Liên hiệp cùng giới tính, đã được kết hôn hợp pháp tại một Quốc gia Thành viên khác, nơi họ thực hiện quyền tự do đi lại và cư trú.”

Tòa án Công lý Liên hiệp châu Âu thừa nhận rằng nghĩa vụ được nêu trong phán quyết của mình “không xâm phạm đến thể chế hôn nhân tại quốc gia thành viên xuất xứ, thể chế này được xác định bởi luật quốc gia“, và tuyên bố rằng “theo luật hiện hành của Liên hiệp, các quy định liên quan đến hôn nhân thuộc thẩm quyền của các Quốc gia thành viên, và luật EU không thể xâm phạm thẩm quyền này. Do đó, các quốc gia thành viên này được tự do quy định hoặc không quy định hôn nhân cho người đồng giới trong luật quốc gia của họ.” Tuy nhiên, theo các Giám mục châu Âu, Tòa án Công lý Liên hiệp châu Âu “hạn chế nghiêm ngặt phạm vi của khẳng định này bằng cách nhấn mạnh rằng, khi thực hiện thẩm quyền này, mỗi Quốc gia thành viên phải tuân thủ luật EU”, đặc biệt là “các điều khoản của các Hiệp ước liên quan đến quyền tự do đi lại và cư trú của công dân EU trong lãnh thổ các Quốc gia thành viên.”

Căn tính quốc gia

Xét đến tất cả những chi tiết này, các Giám mục châu Âu suy nghĩ, dựa trên “quan điểm nhân học của Giáo hội, được xây dựng trên luật tự nhiên, về hôn nhân như một sự kết hợp giữa một người nam và một người nữ.” “Mặc dù hoàn toàn tôn trọng vai trò của quyền tư pháp EU,” tuyên bố của COMECE nêu rõ, nhưng “do tầm quan trọng của việc công nhận sự phong phú và đa dạng của toàn cảnh pháp lý và truyền thống EU, chúng tôi cũng lưu ý vai trò đáng thất vọng và hạn chế mà Tòa án gán cho việc tôn trọng các căn tính quốc gia của các Quốc gia hành viên (Điều 4, đoạn 2, của Hiệp ước EU) và trật tự công cộng của họ.”

COMECE nhắc lại trong tuyên bố của mình rằng “đối với một số Quốc gia thành viên, định nghĩa về hôn nhân là một phần không thể thiếu trong căn tính quốc gia của họ“. Các Giám mục châu Âu lập luận rằng phán quyết của Tòa án Công lý EU “sẽ tác động đến hệ thống pháp luật quốc gia liên quan đến luật gia đình và có thể khuyến khích việc sửa đổi chúng“. Quả thế, phán quyết này “tạo ra sự đồng nhất các hiệu quả của luật hôn nhân, mặc dù Liên hiệp không có nhiệm vụ hài hòa hóa luật gia đình“, và cũng có “tác động đến sự an toàn pháp lý, vì ngày càng nhiều Quốc gia thành viên sẽ không thể dự đoán rõ ràng những phần nào trong luật gia đình của họ sẽ vẫn nằm trong phạm vi tự quản của họ“.

Tâm lý chống châu Âu tại các Quốc gia thành viên

Ủy ban các Hội đồng Giám mục Liên hiệp châu Âu bày tỏ lo ngại rằng phán quyết này “có thể dẫn đến những diễn biến tiêu cực trong các lĩnh vực nhạy cảm khác của luật gia đình xuyên biên giới, ví dụ như mở đường cho các cách tiếp cận pháp lý tương tự đối với việc mang thai hộ.” Kết luận, Ủy ban lưu ý rằng trong bối cảnh khó khăn hiện nay mà Liên hiệp châu Âu đang phải đối mặt, đặc biệt là về nhận thức của các quốc gia khác nhau, “không có gì đáng ngạc nhiên khi loại phán quyết này khơi dậy tâm lý chống châu Âu tại các quốc gia thành viên và có thể dễ dàng bị lợi dụng cho mục đích này.”

Tý Linh

(theo Vatican News)