Trước những bình luận công khai gần đây liên quan đến giáo huấn của Giáo hội Công giáo về chiến tranh và hòa bình, Đức cha James Massa, chủ tịch Ủy ban Giáo lý của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, đã đưa ra tuyên bố sau:

“Trong hơn một nghìn năm qua, Giáo hội Công giáo đã giảng dạy lý thuyết về chiến tranh chính đáng và chính truyền thống lâu đời đó được Đức Thánh Cha cẩn thận tham chiếu trong những bình luận của ngài về chiến tranh. Một nguyên tắc bất biến của truyền thống nghìn năm đó là một quốc gia chỉ có thể chính đáng cầm gươm ‘để tự vệ, khi mọi nỗ lực hòa bình đã thất bại’ (Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, số 2308). Nghĩa là, để được coi là một cuộc chiến tranh chính đáng, nó phải là sự tự vệ chống lại một kẻ khác đang tích cực tiến hành chiến tranh, đó chính là điều mà Đức Thánh Cha đã thực sự nói: ‘Ngài (Thiên Chúa) không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ tiến hành chiến tranh.’”

“Khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV lên tiếng với tư cách là mục tử tối cao của Giáo hội hoàn vũ, ngài không chỉ đưa ra những ý kiến ​​về thần học, mà còn rao giảng Tin Mừng và thực thi sứ vụ của mình với tư cách là Đại diện của Chúa Kitô. Giáo huấn nhất quán của Giáo hội nhấn mạnh rằng tất cả những người thiện chí phải cầu nguyện và làm việc hướng tới hòa bình lâu dài, đồng thời tránh những thảm họa và bất công đi kèm với mọi cuộc chiến tranh.”

Đức Cha chủ tịch Ủy ban Giáo lý của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ đưa ra lời tuyên bố này như là một câu trả lời cho ông Vance, phó tổng thống Mỹ, khi ông này lên tiếng « dạy dỗ » Đức Lêô hôm 13/4, kêu gọi Đức Giáo hoàng Lêô XIV “hãy cẩn trọng” trong các vấn đề thần học. Ông nói : “Cũng như đối với tôi, với tư cách là Phó Tổng thống Hoa Kỳ, điều quan trọng là phải cẩn trọng khi phát biểu về các vấn đề chính sách công, tôi nghĩ rằng thật rất, rất quan trọng việc Đức Giáo hoàng phải cẩn trọng khi phát biểu về các vấn đề thần học.”

Trước đây, ông phó tổng thống mới trở lại đạo Công giáo vài năm trở lại đây cũng từng đưa ra lập luận của mình về « ordo amoris », để biện minh cho chính sách trục xuất di dân, rằng “có một quan niệm Kitô giáo muốn rằng chúng ta phải yêu thương gia đình, rồi hàng xóm của mình, rồi cộng đồng của mình và tiếp đến đồng hương của mình, và sau cùng là dành ưu tiên cho phần còn lại của thế giới.” Và Đức Phanxicô trả lời vào ngày 11 tháng 2 năm 2025 rằng bác ái Kitô giáo là nền tảng của một “tình huynh đệ mở ra cho tất cả mọi người”. Đối với Đức Giáo hoàng, tình yêu Kitô giáo không phải là sự mở rộng lợi ích đồng tâm dần dần hướng đến những người và nhóm người khác. Dựa trên dụ ngôn Người Samari nhân hậu, ngài cũng khẳng định rằng “ordo amoris đích thực” – trật tự bác ái Kitô giáo – dựa trên “tình yêu xây dựng tình huynh đệ mở ra cho tất cả mọi người, không có ngoại lệ”.

Cha Alain Thomasset, SJ, thần học gia luân lý, nhận định: « Chính sự sai lệch ích kỷ của tình yêu dành cho những người thân yêu này mà dụ ngôn người Samaritanô nhân hậu đến để triệt bỏ. Giống như Ordo Amoris, dụ ngôn này không đưa ra một nguyên tắc chung có thể được áp dụng tự động hoặc đơn giản hoặc thậm chí dùng để ấn định chính sách di cư. Nó thức tỉnh ý thức và cái nhìn, nó lật đổ và chất vấn. Đức Giáo hoàng đã nói rõ điều đó: « Ordo Amoris thực sự phải được cổ võ là trật tự mà chúng ta khám phá bằng cách liên lỉ suy niệm về dụ ngôn của ‘Người Samaritanô nhân hậu’ (xem Lc 10, 25-37), nghĩa là bằng cách suy niệm về tình yêu xây dựng một tình huynh đệ mở ra cho tất cả mọi người, không có ngoại lệ » […] Suy niệm người Samaritanô nhân hậu để có sự hiểu biết đúng đắn về Ordo Amoris cho phép đánh giá phẩm chất tình yêu của chúng ta đối với những người thân yêu và đồng bào của chúng ta. Yêu thương những người thân của chúng ta có khiến chúng ta mù quáng trước sự khốn khổ của con người hay nó tập cho chúng ta (cá nhân và tập thể) thức tỉnh trong chúng ta lòng thương xót này mà đối với thánh Tôma là dấu hiệu xuất sắc của sự hiện diện của Thiên Chúa?».

Tý Linh