Trong bài suy niệm Mùa Chay thứ ba bàn về sứ mạng, được truyền cảm hứng từ kinh nghiệm của Thánh Phanxicô Assisi, nhà giảng thuyết Phủ Giáo hoàng, trước sự hiện diện của Đức Giáo hoàng tại Hội trường Phaolô VI, ngày 20/3/2026, đã mời gọi tái khám phá rằng việc loan báo Tin Mừng trước tiên không dựa trên lời nói, mà còn dựa trên “một cuộc sống được Chúa Kitô biến đổi”, mở ra cho cuộc gặp gỡ và đối thoại với người khác.

Sau khi suy niệm về sự hoán cải (bài suy niệm thứ nhất) và tình huynh đệ (bài suy niệm thứ hai), bài suy niệm thứ ba này, như một cuộc hành trình tâm linh, dẫn đến “sứ mạng”, được cha Roberto Pasolini, nhà giảng thuyết Phủ Giáo hoàng, trình bày như là “sự hoàn thành”. Ngài nhấn mạnh: “Sự hoán cải và tình huynh đệ không phải là một mục đích tự thân: chúng tìm thấy sự hoàn thành trong sứ mạng”. Nhắc lại tấm gương của thánh Phanxicô Assisi, ngài nhắc lại rằng “những gì thánh Phanxicô đã nhận được – sự nhạy cảm được biến đổi, niềm vui của anh chị em mình, sự khám phá ra một Thiên Chúa yêu thương bằng cách trút bỏ hoàn toàn vinh quang – không thể giữ cho riêng mình, nhưng được mời gọi tỏa sáng và chạm đến cuộc sống của người khác”. Sứ mạng do đó xuất hiện như một sự chuyển động nội tâm mở rộng đến người khác, đến anh chị em, bắt nguồn từ kinh nghiệm về Thiên Chúa.

Làm chứng trước khi nói

“Điều vẫn có ngay từ ​lúc khởi đầu, điều chúng tôi đã nghe, điều chúng tôi đã thấy tận mắt, điều chúng tôi đã chiêm ngưỡng, và tay chúng tôi đã chạm đến, đó là ​Lời sự sống, […] chúng tôi loan báo cho cả anh em nữa, để chính anh em cũng được hiệp thông với chúng tôi” (1 Ga 1, 1-3). Cốt lõi trong bài suy niệm của cha Pasolini là một niềm xác tín mạnh mẽ: sự trỗi vượt của chứng tá hơn lời nói.

“Trước hết là sự hiệp thông với sự sống, sau đó là việc loan báo ơn cứu độ. Trước hết là việc chiêm niệm Lời Chúa, sau đó là lời nói làm chứng cho sự hiện diện của Ngài. Chúng ta không thể thực sự nói về điều gì chưa bén rễ trong chính mình,” Cha giảng thuyết nhắc nhớ. Trong viễn cảnh này, “Tin Mừng không được truyền đạt như một tin tức đơn thuần, ‘một thông điệp cần được truyền đạt’; Tin Mừng được ban tặng như một đời sống được xây dựng dần dần.” Thánh Phanxicô cảnh báo chống lại việc loan báo hời hợt: “Thật là một điều đáng xấu hổ cho chúng ta, những tôi tớ của Chúa, khi các thánh đã hoàn thành những việc lớn lao, và chúng ta lại muốn nhận được vinh quang và tôn kính bằng cách chỉ kể lại chúng.” (Exhortation VI, 3; FF 154).

Như vậy, việc loan báo Chúa Kitô có nghĩa là để cho bản thân được biến đổi bởi sự hiện diện của chính Chúa Kitô; “việc sinh hạ Chúa Kitô không có nghĩa là nói tốt về Người hay thuyết phục người khác bằng những lời lẽ hùng hồn. Điều đó có nghĩa là để cho sự hiện diện của Người thực sự biến đổi cuộc sống của chúng ta, đến mức trở nên hữu hình trước con mắt của người khác.”

Để cho bản thân được đón nhận trước khi loan báo

Cha Pasolini cũng nhấn mạnh một chiều kích thiết yếu của việc loan báo Tin Mừng: “biết đón nhận trước khi cho đi.” Nhắc lại những lời khuyên của thánh Phanxicô về việc sai anh em đi truyền giáo, được truyền cảm hứng từ lời Chúa Kitô: “Hỡi các anh em yêu dấu của tôi, hãy ra đi từng hai người một đến các nơi khác nhau trên thế giới và rao giảng hòa bình và sự sám hối để được ơn tha tội; hãy kiên nhẫn trong sự bắt bớ, tin tưởng rằng Chúa sẽ hoàn thành kế hoạch của Người và giữ lời hứa của Người. Hãy khiêm nhường trả lời những người chất vấn anh em, chúc lành cho những người bắt bớ anh em, cảm ơn những người sỉ nhục và phỉ báng anh em, vì Nước vĩnh cửu đã được chuẩn bị cho chúng ta.” Theo Cha giảng thuyết, lôgic của việc truyền giáo rất rõ ràng: “trước tiên để bản thân được đón nhận, sau đó rao giảng điều đó.”

Thái độ truyền giáo này đòi hỏi sự khiêm nhường, lòng tin tưởng và ý thức về tình huynh đệ. Nó cho phép nhận ra rằng người khác không chỉ là người nhận, mà còn là người mang đến một điều tốt đẹp vốn đã có rồi. Từ góc nhìn này, “loan báo Tin Mừng có nghĩa là nói với người khác – ngay cả khi không cần nói gì – rằng thật đẹp đẽ khi họ hiện hữu, khi cuộc sống của họ có giá trị.”

Chờ đợi câu hỏi, lắng nghe trước khi trả lời

Một chiều kích khác, được Cha Pasolini nhấn mạnh, là khả năng lắng nghe và chờ đợi : “Từ viễn cảnh này, việc loan báo Tin Mừng không có nghĩa là mang lại câu trả lời ngay lập tức, nhưng biết cách chờ đợi những câu hỏi nảy sinh. Đó là một thái độ nội tâm, thậm chí trước cả một cách thức truyền thông: nó nảy sinh từ niềm xác tín rằng Thiên Chúa xác nhận và hoàn thiện chứng tá khiêm nhường của chúng ta”. Phương pháp sư phạm này, được truyền cảm hứng từ thái độ của Chúa Kitô, mời gọi chúng ta đồng hành cùng mọi người trên hành trình của họ, mà không áp đặt những câu trả lời vội vàng. Chính những câu hỏi khi đó trở thành “một nơi mà Thiên Chúa hiện diện và hoạt động.”

Cuộc gặp gỡ như một nơi mặc khải

Cha giảng thuyết của Phủ Giáo hoàng cũng nói về cuộc gặp gỡ của thánh Phanxicô với Quốc vương Ai Cập như một gương mẫu của cuộc đối thoại đích thực. Trong bối cảnh chiến tranh, cuộc gặp gỡ này không dẫn đến sự hoán cải ngay lập tức, nhưng dẫn đến sự nhìn nhận lẫn nhau. Kết quả thực sự không phải là thành công hữu hình, mà là chất lượng của mối quan hệ: “Thánh Phanxicô trở về mà không có kết quả rõ ràng, nhưng với nhận thức sâu xa hơn: Tin Mừng không được rao giảng để chinh phục, nhưng để gặp gỡ. Người khác không phải là điều để chờ đợi, mà là một lần thứ hai trước khi dừng lại, để chú ý đến mối quan tâm của chúng ta.” Như vậy, sứ mạng Kitô giáo trở thành một không gian tôn trọng, nơi mỗi người có thể thể hiện những điều tốt đẹp nhất của nhân tính mình. Bởi vì, “loan báo Tin Mừng không có nghĩa là lấp đầy khoảng cách bằng mọi giá, nhưng là vượt qua nó mà không xóa bỏ nó, bảo vệ sự khác biệt trong không gian nơi Thiên Chúa tiếp tục hành động trong trái tim mỗi người.”

Một sứ mạng được sống trong sự khiêm nhường

Cuối cùng, cha Pasolini nhấn mạnh rằng việc loan báo Tin Mừng ngang qua một thái độ khiêm nhường triệt để. Ngài nhắc lại rằng thánh Phanxicô luôn mời gọi các anh em của mình “phục tùng mọi người vì tình yêu Thiên Chúa”. Sự “phục tùng” này không phải là yếu đuối, mà là sự lựa chọn tự do về lòng tôn trọng và đối thoại. Nó bắt nguồn từ chính gương mẫu của Chúa Kitô, Đấng “đã ​hoàn toàn trút bỏ vinh quang, ​mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phàm nhân, sống như người trần thế. Người lại còn hạ mình, vâng lời cho đến nỗi ​bằng lòng chịu chết, chết trên cây thập tự” và chọn con đường phục vụ. Vì vậy, “rao giảng Chúa Kitô từ vị thế tự tôn hoặc kiểm soát sẽ có nguy cơ phản bội chính Tin Mừng mà chúng ta tìm cách truyền đạt”.

Một Giáo hội được kêu gọi làm chứng bằng cuộc sống

Kết thúc, bài suy niệm của cha Roberto Pasolini nhắc nhở chúng ta rằng sứ mạng Kitô giáo không được giảm thiểu thành một hoạt động hay một lời nói. Sứ mạng ấy được sinh ra từ một cuộc sống được Tin Mừng ngự trị và được thể hiện trong các mối quan hệ với người khác, và “chính sự nhỏ bé này, sự khiêm nhường được sống động này, làm cho việc rao giảng Tin Mừng trở nên hiệu quả”. Trong một thế giới đang tìm kiếm ý nghĩa, cách tiếp cận này đề nghị một con đường đầy đòi hỏi nhưng hiệu quả: đó là con đường loan báo kín đáo, kiên nhẫn và nhập thể, nơi “sự tác động thầm lặng và hữu hiệu của Chúa Thánh Thần” làm cho hoa trái của Tin Mừng trở nên chín mùi.

Tý Linh

(theo Moriba Camara, S.J. ,Vatican News)