Theo báo cáo mới nhất về tự do tôn giáo trên toàn thế giới, được công bố vào ngày 21 tháng 10 bởi tổ chức Hỗ trợ Giáo hội Khốn khó (AED), tình hình đang trở nên đáng báo động: các hành vi chống tôn giáo, đặc biệt là chống Kitô giáo, đang gia tăng ở các nước phương Tây. Tổ chức này ghi nhận 62 quốc gia có những vi phạm nghiêm trọng đối với tự do tôn giáo.

Một hiện tượng khó ngăn chặn về Tự do tôn giáo

Theo báo cáo hai năm một lần của AED, “hơn hai phần ba dân số thế giới – hơn 5,2 tỷ người – đang sống ở các quốc gia nơi tự do tôn giáo bị vi phạm nghiêm trọng”. “Tình hình rất đáng lo ngại”, ông Benoît de Blanpré, giám đốc quốc gia của AED, nhấn mạnh. “Tại 62 quốc gia, tự do tôn giáo đang bị đe dọa nghiêm trọng.” Báo cáo chỉ ra ba nguyên nhân chính dẫn đến con số gia tăng này so với cuộc khảo sát trước: chế độ độc tài, chủ nghĩa dân tộc dựa trên tôn giáo và chủ nghĩa thánh chiến.

Các quốc gia được AED theo dõi sát sao được chia thành ba nhóm. Nhóm đầu tiên, gồm 24 quốc gia, thuộc danh mục nghiêm trọng nhất: bách hại tôn giáo. Các hành vi bạo lực, phá hoại, giết người, bắt giữ diễn ra ở nhiều quốc gia như Trung Quốc, Nigeria, Pakistan hoặc Nicaragua. Nhóm thứ hai, gồm 38 quốc gia, phải chịu phân biệt đối xử tôn giáo, ảnh hưởng tiềm tàng đến hơn 1,3 tỷ người, theo báo cáo. Ở những quốc gia như Algeria hay Chad, các tín đồ có thể đối mặt với kiểm duyệt nhà nước, bất bình đẳng pháp lý, thường bị coi là công dân hạng hai, hoặc bị phân biệt đối xử trong xã hội. Trong số 62 quốc gia này, “chỉ có Kazakhstan và Sri Lanka cho thấy dấu hiệu cải thiện”. Cuối cùng, 24 quốc gia khác được AED đặt trong diện “theo dõi”, nơi nguy cơ tự do tôn giáo bị xâm phạm là rất cao.

“Người Kitô hữu đóng vai trò là những người xây dựng hòa bình”

AED nhấn mạnh: “Chế độ độc tài là mối đe dọa lớn nhất đối với tự do tôn giáo. Ở những quốc gia này, chính quyền đàn áp tôn giáo thông qua giám sát chặt chẽ, luật pháp hạn chế và đàn áp các niềm tin đối lập.” Bạo lực thánh chiến, dù nhiều người ở phương Tây cho rằng đã giảm, “đang gia tăng, thích nghi và gây bất ổn ở quy mô chưa từng có. Các nhóm thánh chiến phát triển thông qua các mạng lưới phi tập trung, nhắm vào người Kitô hữu và người Hồi giáo không chấp nhận hệ tư tưởng cực đoan”. Ngoài ra, chủ nghĩa dân tộc tôn giáo cũng đang gia tăng, dẫn đến các cuộc đàn áp và khuyến khích phân biệt đối xử. Ví dụ, ở Ấn Độ, đàn áp pháp lý kết hợp với bạo lực đám đông.

Những cuộc bách hại và phân biệt đối xử này ảnh hưởng như thế nào đến các tín đồ, đặc biệt là người Kitô hữu? Trước tiên, một số lượng lớn người phải di tản, buộc phải rời bỏ đất nước để thoát khỏi bạo lực và phân biệt đối xử. Tại Cuba, từ năm 2022 đến 2023, gần 1,8 triệu người đã phải rời bỏ đất nước. Ở Burkina Faso, 2 triệu tín đồ đã phải vượt biên để thoát khỏi sự đàn áp. AED cũng ghi nhận sự gia tăng các tội ác và hành vi chống Kitô giáo ở phương Tây. Ở những quốc gia đang có chiến tranh, “người Kitô hữu đóng vai trò là những người xây dựng hòa bình và chấp nhận nhiều rủi ro”, AED cho biết. Ngoài ra, trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được sử dụng để giám sát và truy lùng các tín đồ, đặc biệt ở Trung Quốc và Triều Tiên, gây lo ngại vì khả năng quân sự và kiểm soát của nó ngày càng tăng. Một điểm đáng chú ý là phụ nữ và trẻ em gái thuộc các nhóm tôn giáo thiểu số, vốn “dễ bị tổn thương gấp đôi”, phải chịu “những hành vi lạm dụng có hệ thống” như bắt cóc, ép cải đạo hoặc ép kết hôn.

Sáng kiến liên tôn

“Tự do tôn giáo không phải là một đặc ân, mà là một nhu cầu, một quyền cơ bản”, ông Benoît de Blanpré nhắc lại. Gần đây, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã khuyến khích AED, công nhận tổ chức này là “nền tảng cho hòa bình thế giới”. Anh Poquillon, được bổ nhiệm làm giám đốc Trường Kinh Thánh và Khảo cổ Pháp ở Jerusalem vào năm 2023 và là một luật gia, nói rõ: “Tự do tôn giáo ngày nay là một quyền bị tấn công. Tuy nhiên, nó là điều kiện tiên quyết cho sự chung sống. Nó suy giảm khi nhà nước pháp quyền suy giảm. Các quốc gia có trách nhiệm bảo vệ quyền này.” Các sáng kiến liên tôn tiếp tục phát triển để đảm bảo tự do tôn giáo, cho thấy “tự do tôn giáo có thể là nền tảng cho sự đoàn kết và bảo vệ phẩm giá con người”.

Nguồn: aleteia