Làm thế nào để ngăn ngừa tình trạng kiệt sức của các linh mục? Theo nhà viết thời luận Alexandra Maclennan, đó là vấn đề về sinh thái: bằng cách chăm sóc cộng đồng Kitô hữu của chúng ta như những bể cá cảnh, chúng ta có thể ngăn nước bị đục, và tránh cho những con cá khỏe mạnh nhất cũng không bị kiệt sức.

Hình ảnh ẩn dụ về cá xuất hiện rất nhiều trong Thánh Kinh, từ sách Giôna đến phép lạ hóa cá ra nhiều, đến mẻ lưới kỳ diệu, thậm chí biến cá thành dấu hiệu của Chúa Kitô và biểu tượng quy tụ của các cộng đoàn Kitô giáo, như được chứng minh bằng các hình ảnh và tác phẩm văn chương từ thời Cổ đại (hang toại đạo Thánh-Callixtus, các bài chú giải của Tertullianô và thánh Augustinô). Có lẽ, chúng ta có lý do để coi các cộng đoàn địa phương của mình như những bể cá nhỏ và tiếp tục mở rộng ẩn dụ này?…

Khi nước bể cá bị đục

Trong những bể cá của chúng ta, những chú cá nhỏ trong suốt bơi lượn giữa các loài thực vật, cùng chung sống trong một môi trường nước với những con lớn hơn, nhiều màu sắc hơn. Trong những chuyển động tưởng chừng như ngẫu nhiên của chúng, quần thể đa dạng này trên thực tế đều đang hướng tới cùng một mục tiêu: thức ăn, oxy, ánh sáng – sự sống. Bể cá không phải là một hệ sinh thái tự trị. Hoạt động của cá tạo ra chất thải, và oxy cần được bổ sung. Khi nước bể cá bị đục, ngay cả những con cá nhiều màu sắc và khỏe mạnh nhất cũng sẽ trở nên xỉn màu và yếu đi.

Chúng ta không thể cho rằng một con cá sẽ tự phục hồi sức sống theo thời gian trong nước đục. Điều tương tự cũng đúng với các cộng đoàn địa phương của chúng ta. Tình trạng kiệt sức của các linh mục, điều mà chúng ta quan sát và bàn luận mà không giải quyết hay ngăn chặn được, là một vấn đề về sinh thái của Giáo hội vốn đòi hỏi chúng ta phải đưa việc áp dụng thông điệp Laudato si’ lên một cấp độ cao hơn. Vì việc phân loại tái chế, việc bảo vệ hệ thực vật và động vật là những điểm cần chú trọng đã ăn sâu vào ý thức cộng đồng, nên đã đến lúc chúng ta thực sự và cụ thể chuyển sang một hệ sinh thái toàn diện, quan tâm đến sự sống của con người từ khi sinh ra đến khi chết, và cả trong khoảng thời gian giữa hai giai đoạn đó.

Con người cần được bảo vệ

Con người là một phần của công trình tạo dựng cần được bảo vệ, và ngay cả trước khi có thông điệp Laudato si’, Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã kêu gọi điều này, với mục đích bảo vệ phẩm giá bình đẳng của mỗi con người. Cũng chính hành vi dẫn đến việc gây hại cho môi trường và tha nhân chính là hành vi được Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II nêu rõ: “Không nhận thấy những ý nghĩa khác trong môi trường tự nhiên của mình ngoài việc phục vụ cho việc sử dụng và tiêu thụ tức thời” (Redemptor hominis, 71, trích dẫn trong LS, 5). Đây là hành vi mà Simone Weil từng coi là cội nguồn của mọi điều tồi tệ: nô dịch người khác cho nhu cầu của họ, tiêu thụ thay vì chiêm ngắm. Đã đến lúc hướng tới sự hiểu biết đầy đủ hơn về một hệ sinh thái toàn diện thực sự và đưa nó vào hoạt động với nhiều năng lượng tổ chức và nhận dạng như năng lượng đã được sử dụng cho việc tái chế. Cái nhìn hé lộ Đấng Tạo Hóa trong tự nhiên cũng phải hướng đến con người.

Khái niệm về giới hạn

Cuốn sách của Pascal Ide về tình trạng kiệt sức như một căn bệnh của sự cho đi đã được biết đến rộng rãi (Le Burn-out, une maladie du don, Ed. de l’Emmanuel, 2015), và các cấu trúc đã được hình dung ra để đón tiếp các linh mục bị kiệt sức (Maison Barnabé). Giờ đây, chúng ta hãy hành động để ngăn chặn căn bệnh hiện đại này. Trong các giáo phận, các linh mục đang hoạt động được chăm sóc ở đâu bằng cách trang bị các công cụ chuyên nghiệp (y tế, nguồn nhân lực) để điều chỉnh khối lượng công việc mục vụ của họ, để dám đặt ra giới hạn cho các yêu cầu? Trong thời đại mà toàn thế giới có thể kết nối với bất kỳ ai thông qua công nghệ, chúng ta hãy dám đề xuất rằng khái niệm về giới hạn (quan trọng đối với sức khỏe tâm thần) trong đời sống thánh hiến cần được xem xét lại.

Khi nước trong bể cần được thay, cá không tìm oxy bằng cách tổ chức các cuộc tụ họp. Phản xạ của chúng là nổi lên mặt nước. Chắc chắn rằng, không khí và ánh sáng cần được tìm thấy trong các mô hình kinh tế mới cần được phát minh, các chương trình đào tạo và ngành nghề cần được hình dung, các tổ chức cần được thành lập để tuyển dụng các chuyên gia trong lĩnh vực y tế, nguồn lực, quản trị và an ninh nhằm giải quyết nguy cơ nhà thờ bị xuống cấp và chống lại các hành vi khêu gợi lạm dụng và quấy rối.

Xây dựng những khuôn khổ mới

Sự xuất hiện của một thế hệ những người được rửa tội mới với số lượng lớn, cùng với những thay đổi về xã hội học, nhân khẩu học và vật chất hiện đang ảnh hưởng đến các cộng đồng Giáo hội của chúng ta, buộc chúng ta phải xây dựng những khuôn khổ mới. Chúng ta hãy hành động để cải thiện các điều kiện thực hiện sứ mạng của các linh mục, nhằm tránh tình trạng kiệt sức. Xin hãy ưu tiên điều này trong năm phụng vụ mới đang bắt đầu. Như Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã thổ lộ với thế giới, ngài đã cầu nguyện vào thời điểm được bầu chọn: « Lạy Chúa, chúng ta đi thôi, xin chỉ cho chúng con đường đi. »

———————————

Tý Linh chuyển ngữ