SỨ ĐIỆP NGÀY THẾ GIỚI NGƯ NGHIỆP 2026

Sứ điệp của Bộ trưởng Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện
nhân Ngày Thế giới Ngư nghiệp 2026

21 tháng 11 năm 2026

“Anh em đến mà ăn!” (Ga 21,12)

Anh chị em thân mến,

Năm ngoái, nhân Ngày Thế giới Ngư nghiệp, chúng ta đã suy niệm về lời ông Phêrô thưa với Chúa Giêsu: “Vâng lời Thầy, con sẽ thả lưới” (Lc 5,5). Năm nay, Tin Mừng đưa chúng ta đến với một đêm khác với những chiếc lưới trống không. Các môn đệ đã vất vả suốt đêm cho tận đến rạng đông nhưng chẳng bắt được gì. Mệt mỏi, có lẽ cả nản lòng, các ông quay thuyền vào bờ. Và tại đó, trên bờ biển, Chúa Phục sinh đang chờ đợi họ. Người không hỏi các ông đã bắt được gì. Người đã nhóm sẵn một bếp than và chuẩn bị bánh cùng cá (x. Ga 21,3-9). Người chỉ nói: “Anh em đến mà ăn!” (c. 12).

Biến cố này nhắc nhở chúng ta rằng mối quan tâm của Đức Kitô bao trùm cả những hoàn cảnh cụ thể của những người làm việc trên biển, các điều kiện sinh sống và làm việc của họ, cũng như đời sống an vui của gia đình họ. Trước khi trao phó sứ mạng cho ông Phêrô, Chúa Giêsu đã đón tiếp ông, cho ông ăn và tái lập sự hiệp thông với ông. Cũng vậy, Giáo hội được mời gọi quan tâm, chăm sóc những người lao động, trong đó có ngư dân và gia đình của họ.

Giữa muôn vàn thực tại khác nhau của nghề cá – từ những tàu đánh cá công nghiệp và những chiếc thuyền gỗ nhỏ bé đến các cảng biển nhộn nhịp, những vùng duyên hải yên bình, trên các hồ và sông ngòi, cho đến cuộc sống của những ngư dân địa phương và lao động di cư – nổi lên ba lời kêu gọi đặc biệt cấp thiết: nhìn nhận phẩm giá con người, bảo vệ sự sống và luôn ở bên cạnh họ.

Nhìn nhận con người: đằng sau mỗi con cá được đưa đến chợ hay xuất hiện trên bàn ăn của một gia đình, luôn có một con người. Ngư dân không đơn thuần là lực lượng lao động trong một chuỗi cung ứng, những con số trong một bản báo cáo hay những khoản chi phí trong một phép tính thương mại. Họ là những người nam và người nữ có tên tuổi và câu chuyện riêng, có những khả năng, nỗi sợ hãi và niềm hy vọng. Phẩm giá của họ, vốn là hồng ân Thiên Chúa ban và thuộc về bản tính của mỗi người, phải được nhìn nhận và tôn trọng, bất kể giá trị kinh tế của công việc họ làm, quốc kỳ của con tàu nơi họ phục vụ, hay quốc tịch và tình trạng pháp lý của họ. Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc nhở chúng ta rằng: “Phẩm giá nền tảng của mỗi người không phải là cái gì đạt được hay kiếm được, cũng không cần phải được biện minh (Magnifica Humanitas, số 53). Thế nhưng, những người đang làm việc ngoài khơi xa thường cũng ở xa sự quan tâm của công chúng.

Nhìn nhận ngư dân cũng có nghĩa là nhìn thấy và trân trọng cuộc sống, cũng như công việc gắn bó mật thiết với họ của những người khác. Điều này bao gồm cả công việc của những người phụ nữ – vốn ít khi được công nhận đúng mức – trong việc sơ chế và buôn bán hải sản đánh bắt được, vá lưới, ghi chép sổ sách và vun vén cho gia đình. Điều đó cũng có nghĩa là phải nhớ đến những gia đình phải gánh chịu nỗi vất vả mỗi khi người thân ra khơi. Đồng thời, ta cũng cần lắng nghe những người trẻ đang băn khoăn liệu biển cả còn mang lại tương lai cho họ hay không, và những ngư dân di cư không dám tìm kiếm sự trợ giúp vì rào cản ngôn ngữ hoặc do tình trạng pháp lý của mình.

Lời kêu gọi thứ hai là bảo vệ sự sống. Ngọn lửa Chúa Giêsu nhóm lên trên bờ biển là một cử chỉ quan tâm chăm sóc cụ thể, và điều đó mời gọi chúng ta bảo vệ sự sống của ngư dân, đề cao phẩm giá của họ và bảo đảm các điều kiện làm việc xứng đáng. Điều này có nghĩa là phải có những con tàu an toàn, được huấn luyện và nghỉ ngơi đầy đủ, được trả lương công bằng, có hợp đồng lao động thỏa đáng, đồng thời được bảo vệ khỏi mọi hình thức bóc lột và lạm dụng. Các tiêu chuẩn quốc tế, trong đó có Công ước về Lao động trong Nghề cá năm 2007 (số 188) của Tổ chức Lao động Quốc tế, giữ vai trò thiết yếu trong việc bảo đảm những biện pháp bảo vệ này được thực thi trong thực tế.

Việc chăm sóc biển cả không thể tách rời khỏi việc chăm lo cho những người mưu sinh nhờ biển cả. Tình trạng ô nhiễm, sự suy giảm nguồn lợi thủy sản và biến đổi khí hậu đang ngày càng gây áp lực lên các hệ sinh thái biển cũng như các cộng đồng ngư dân. Khi nguồn lợi thủy sản thay đổi và sản lượng đánh bắt ngày càng khó dự đoán, nhiều ngư dân phải đối mặt với chi phí cao hơn và những rủi ro lớn hơn. Vì thế, hoạt động đánh bắt thủy sản bền vững phải bảo vệ cả môi trường biển lẫn sinh kế của các cộng đồng ngư dân, đồng thời nhìn nhận những ngư dân đánh bắt quy mô nhỏ là những đối tác có kiến thức và kinh nghiệm thiết yếu cho nỗ lực này.

Trong ngày hôm nay, chúng ta tưởng nhớ và cầu nguyện cho những người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên biển, những người bị thương, bị giam giữ, bị bóc lột hoặc bị bỏ rơi, cùng những gia đình vẫn đang mòn mỏi chờ đợi tin tức. Ước gì việc tưởng nhớ của chúng ta không chỉ dừng lại ở nỗi đau buồn, nhưng còn được thể hiện qua cam kết ngăn ngừa những tai nạn và bất công, bảo vệ công lý và kiên trì đồng hành.

Lời kêu gọi thứ ba là luôn ở bên cạnh họ. Giáo hội được mời gọi đồng hành cùng ngư dân trong mọi giai đoạn, từ khi tuyển dụng, qua những tuần dài lênh đênh trên biển, cho đến khi họ trở về nhà, để không ai phải đơn độc khi hợp đồng lao động kết thúc hoặc khi xảy ra thương tích và chấn thương tâm lý. Sự hiện diện này bao gồm việc cầu nguyện và cử hành các bí tích, đồng thời cũng phải giúp các gia đình tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ y tế, pháp lý và lãnh sự có thẩm quyền. Giáo hội không thay thế các chính phủ, người sử dụng lao động hay các tổ chức ngư dân, nhưng có một vai trò đặc thù khi sát cánh với họ: đó là đưa những đau khổ âm thầm ra ánh sáng và thúc đẩy một cam kết chung nhằm bảo vệ phẩm giá, các quyền và đời sống an vui của ngư dân.

Tại cảng Arguineguín, thuộc đảo Gran Canaria, Tây Ban Nha, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã nói rằng: “Tin Mừng kéo chúng ta ra khỏi vị thế thoải mái của những người đứng ngoài quan sát”, và “các môn đệ của Chúa Giêsu không thể làm ngơ trước tiếng kêu than của những người cất tiếng kêu cứu trong đêm” (Diễn từ tại cảng Arguineguín, ngày 11.6.2026). Đức Thánh Cha đề cập đến những người di cư bằng đường biển, nhưng lời của ngài chạm đến mọi bờ biển nơi phẩm giá con người bị xâm phạm. Thật vậy, lời mời gọi tỉnh thức này thúc đẩy các hoạt động mục vụ hàng hải của chúng ta trở thành một sự hiện diện đáng tin cậy cho những người đặt chân lên đất liền, trở thành một Giáo hội luôn ở lại, ngay cả khi sự quan tâm của công chúng đã chuyển sang những vấn đề khác.

Vì thế, tôi mời gọi các Giáo hội địa phương và tất cả những người thành tâm thiện chí thực hiện ba hành động cụ thể trong năm tới, tương ứng với từng lời kêu gọi trên. Hãy nhìn nhận con người: lắng nghe ngư dân và gia đình họ. Hãy bảo vệ sự sống: củng cố một sáng kiến nhằm thúc đẩy sự an toàn, điều kiện lao động xứng đáng hoặc hỗ trợ các gia đình. Hãy luôn ở bên cạnh họ: xây dựng một mối liên kết hợp tác đáng tin cậy để trợ giúp những ngư dân gặp nguy hiểm hoặc lâm cảnh khốn khó. Những hành động nhỏ bé, bền bỉ và có sự phối hợp với nhau có thể trở thành những bến bờ hy vọng.

Với lòng biết ơn chân thành, tôi xin tri ân các tuyên úy, tình nguyện viên và những người làm công tác mục vụ thuộc tổ chức Tông đồ Biển cả, đang phục vụ tại các Giáo hội địa phương trên khắp thế giới. Qua sự hiện diện của họ tại các cảng biển và cộng đồng hàng hải, qua việc trợ giúp ngư dân và gia đình họ, cũng như sự nâng đỡ trong những lúc khó khăn, họ cụ thể hóa mối quan tâm mục vụ của Giáo hội. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đối với các tổ chức ngư dân và những đối tác chăm lo phúc lợi cho người đi biển.

“Anh em đến mà ăn!” Những lời này của Chúa Giêsu hôm nay được nói với cả những người trở về với những chiếc lưới đầy cá lẫn những người trở về tay trắng; với những người đánh cá gần nhà lẫn những người vượt đại dương và biên giới; với những người được trân trọng vì công việc của mình lẫn những người vẫn còn bị khuất lấp, không được ai nhìn thấy. Tất cả mọi người đều có chỗ bên ngọn lửa của Đức Kitô. Không ai bị đánh giá dựa trên những gì mình làm ra; mỗi người đều được đón nhận như một người anh chị em.

Nguyện xin Ngày Thế giới Ngư nghiệp năm nay khơi dậy trong chúng ta lòng biết ơn đối với tất cả những ai mang nguồn thực phẩm từ biển cả và sông ngòi về, góp phần nuôi sống các cộng đồng ven biển và nội địa. Lạy Mẹ Maria, là Sao Mai giữa mọi cơn bão tố, xin che chở những người ra khơi và những người đang chờ đợi họ trở về. Lạy Đức Mẹ Sao Biển, xin dẫn đưa tất cả chúng con đến bến bờ nơi Đức Kitô Phục sinh đã chuẩn bị chỗ cho chúng con, nơi niềm hy vọng được phục hồi và nơi cuối cùng chúng con học biết cách chăm sóc lẫn nhau.

Sr. Alessandra Smerilli F.M.A.
Bộ trưởng Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện

Tâm Bùi chuyển ngữ
từ humandevelopment.va
Hiệu đính: Ủy ban Phát triển Con người Toàn diện / HĐGMVN

Nguồn: phattrienconnguoitoandien.org