Hôm thứ Hai, Đức Lêô XIV đã gặp gỡ các nhà lãnh đạo Kitô giáo và Hồi giáo tại Vatican, kêu gọi họ chống lại làn sóng “thờ ơ kỹ thuật số” đang gia tăng.

“Ngày nay, lòng trắc ẩn và sự đồng cảm đang có nguy cơ biến mất một cách đáng buồn,” Đức Giáo hoàng Lêô XIV nói với phái đoàn liên tôn Kitô giáo và Hồi giáo tại Vatican hôm thứ Hai, ngày 11/5. Ngài đặc biệt nhắm đến sự vô cảm (apathy*) do “dòng chảy không ngừng của hình ảnh và video” trên mạng gây ra.

Đức Thánh Cha đã tiếp kiến ​​các thành viên tham dự hội thảo chuyên đề về sự đồng cảm và lòng trắc ẩn, do Tòa Thánh phối hợp tổ chức tại Vatican bởi Bộ Đối thoại Liên tôn và Viện Nghiên cứu Liên Đức tin Hoàng gia. Hoàng tử Hassan bin Talal của Jordan, chú của Quốc vương Abdullah II và là người sáng lập viện, cũng tham dự buổi tiếp kiến.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã chỉ ra rằng lòng trắc ẩn và sự đồng cảm không phải là “thứ yếu”, mà là “những thái độ thiết yếu của cả hai truyền thống tôn giáo của chúng ta và là những khía cạnh quan trọng của việc sống một cuộc đời thực sự nhân văn“.

Trong bài phát biểu của mình, Đức Lêô XIV bày tỏ “sự đánh giá cao đối với những nỗ lực quảng đại của Vương quốc Hashemite Jordan trong việc chào đón người tỵ nạn và giúp đỡ những người cần giúp đỡ trong hoàn cảnh khó khăn”. Theo Cao ủy Liên Hợp Quốc về Người tỵ nạn, Jordan đã tiếp nhận hơn 564.000 người tỵ nạn vào năm 2025, chủ yếu đến từ Syria và Iraq.

Jordan cũng có mối liên hệ mật thiết với Palestine – vì một phần lớn dân số của nước này là người gốc Palestine – cũng như với Đất Thánh, bởi vì Quốc vương Jordan là người quản thủ chính thức các địa điểm linh thiêng của Kitô giáo và Hồi giáo ở Giêrusalem.

Một thách thức tinh thần của thời đại chúng ta

Bình luận về chủ đề của cuộc gặp gỡ, Đức Giáo hoàng chỉ ra rằng cả truyền thống Hồi giáo và Kitô giáo đều coi trọng lòng trắc ẩn.

Ngài lưu ý : “Đối với các truyền thống của chúng ta, lòng trắc ẩn và sự đồng cảm của con người không phải là điều bổ sung hay tùy chọn, mà là lời kêu gọi từ Thiên Chúa để phản chiếu lòng tốt của Ngài trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta”.

Đức Thánh Cha giải thích rằng, các Kitô hữu thờ phượng “một Thiên Chúa không thờ ơ trước sự đau khổ”. Thiên Chúa gần gũi với chúng ta đến nỗi “lòng trắc ẩn thần linh này trở nên hữu hình và cụ thể” nơi Chúa Giêsu Kitô. Điều này có những hệ quả thiết thực đối với các Kitô hữu, những người được mời gọi noi theo gương Chúa Giêsu, “chia sẻ hoặc ‘chịu đau khổ với’ người khác, đặc biệt là những người thiệt thòi nhất”.

Đức Lêô XIV đã cảnh báo về sự gia tăng thái độ thờ ơ do những mặt trái của công nghệ hiện đại gây ra. Ngài cảnh báo rằng “ngày nay, lòng trắc ẩn và sự đồng cảm đang có nguy cơ biến mất một cách đáng buồn”, đồng thời lưu ý rằng “dòng chảy liên tục của hình ảnh và video về những gian khổ của người khác có thể làm chai sạn trái tim chúng ta hơn là lay động nó”.

Đức Giáo hoàng giải thích : “Kiểu vô cảm này đang trở thành một trong những thách thức tinh thần nghiêm trọng nhất của thời đại chúng ta”.

Phong cách của Thiên Chúa

Đức Giáo hoàng Phanxicô thích dùng từ “lòng trắc ẩn” để mô tả điều mà ngài gọi là “phong cách” của Thiên Chúa.

Chẳng hạn, trong buổi Tiếp kiến ​​chung vào tháng 3 năm 2021, ngài đã nói về “phong cách” này, dựa trên một đoạn Thánh Kinh mô tả cuộc gặp gỡ của Chúa Giêsu với một người bị bệnh phong.

Đức Giáo hoàng Phanxicô nói: “Đừng quên ba từ này, đó là phong cách của Thiên Chúa: sự gần gũi, lòng trắc ẩn và sự dịu dàng. Đó là cách Ngài thể hiện tình phụ tử của Ngài đối với chúng ta“.

Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nhiều lần tố giác “việc toàn cầu hóa sự thờ ơ”.

Đức Lêô XIV khuyến khích các Kitô hữu và người Hồi giáo cùng nhau thực hiện một “sứ mạng chung”. Ngài kêu gọi họ khai thác sự phong phú trong truyền thống của mỗi bên, “hồi sinh tình người nơi nó đã nguội lạnh, lên tiếng cho những người đau khổ và biến sự thờ ơ thành tình liên đới”. Lòng trắc ẩn và sự đồng cảm là chìa khóa, vì “chúng có sức mạnh để khôi phục phẩm giá của người khác”.

Những câu hỏi để đo lường mức độ lòng trắc ẩn của mỗi người

Trong Sứ điệp nhân Ngày Thế giới Truyền giáo năm 2021, Đức Phanxicô đã mô tả lòng trắc ẩn là “nhãn hiệu” của người môn đệ thừa sai. “Nó cho phép chúng ta nhìn thấy thực tại như chúng là“, thay vì quay lưng lại hoặc rơi vào sự thờ ơ. Như thế, Đức Phanxicô đã mời mọi người trả lời một loạt câu hỏi để đo lường mức độ lòng trắc ẩn của họ:

– Tôi có thường ngoảnh mặt làm ngơ không? Hay tôi để cho Chúa Thánh Thần dẫn dắt mình trên con đường của lòng trắc ẩn, vốn là một đức tính của Thiên Chúa?

– Trong gia đình, với bạn bè, ở nơi làm việc, tôi có thể hiện lòng trắc ẩn đối với những người yếu đuối nhất, với những người đau khổ, với những người bị ruồng bỏ không? Hay tôi bỏ rơi ai đó bên đường?

– Tôi có quan tâm đến những vấn đề của người lân cận của tôi không? Tôi có biết đặt mình vào vị trí của họ không?

– Tôi có chọn lựa người lân cận mà tôi sẽ thể hiện lòng trắc ẩn không? Hay tôi đủ cởi mở cho người khác hầu để cho bản thân mình được chạm đến?

– Tôi có để cho bản thân mình được lay động tận đáy lòng không? Tôi có biết yêu thương không?

– Hãy tự hỏi mình câu hỏi này và để trái tim mình trả lời: Tôi có tin rằng Chúa có lòng trắc ẩn đối với tôi không? Như tôi là, một tội nhân, với biết bao vấn đề và gánh nặng phải mang?

Đức Giáo hoàng Phanxicô giải thích rằng lòng trắc ẩn không phải là “cảm giác đau buồn” mà người ta trải nghiệm, chẳng hạn, khi nhìn thấy một con chó chết trên đường. Nhưng đó là “quan tâm đến những vấn đề của người khác,” giống như Chúa Kitô. Lòng trắc ẩn “không phải là một cảm xúc mơ hồ, nhưng có nghĩa là quan tâm đến người khác ngay cả đến mức tự mình trả giá. Nó có nghĩa là di lụy đến bản thân bằng cách thực hiện tất cả các bước cần thiết để đến gần người khác hơn, thậm chí đến mức đặt mình vào vị trí của họ.”

—————————-

Tý Linh

(theo Aleteia ở đây và ở đây)

——————————————-
(*) Từ điển Larousse định nghĩa sự vô cảm (apathie) là sự lãnh đạm hoặc thờ ơ đến mức hoàn toàn vô cảm. Đó là một hình thức uể oải, trì trệ cá nhân chủ nghĩa đang rình rập nhân loại một cách nguy hiểm.