Trong Lễ trọng Chúa Hiển Linh, Đức Lêô XIV đã đóng Cửa Thánh của Vương Cung Thánh Đường Thánh Phêrô, vương cung thánh đường cuối cùng của các vương cung thánh đường của Đức Giáo hoàng ở Rôma vẫn còn mở, chính thức kết thúc Năm Thánh. Ngài cảnh báo chống lại bạo lực nhằm chiếm đoạt Nước Thiên Chúa và chống lại “nền kinh tế méo mó” kiếm lợi từ mọi thứ. Ngài kêu gọi Giáo hội tìm kiếm hòa bình và không biến những nơi thánh thành tượng đài, nhưng lan tỏa “hương thơm sự sống” ở đó.

Tiếng đóng sầm Cửa Thánh vang vọng khắp Đền thờ Thánh Phêrô vào sáng ngày 6/1/2026, khi bắt đầu Lễ trọng Chúa Hiển Linh, chính thức đánh dấu kết thúc Năm Thánh 2025. 10.000 tín hữu tập trung tại quảng trường trước Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, thông qua các màn hình lớn, đã theo dõi Đức Lêô XIV thinh lặng quỳ gối cầu nguyện trước tác phẩm bằng đồng của nhà điêu khắc người Tuscan Vico Consorti, một trong năm cánh cửa được Đức Giáo hoàng Phanxicô mở ra dịp Lễ Giáng Sinh năm 2024.

“Cửa Thánh này khép lại, nhưng cánh cửa lòng thương xót của Chúa sẽ không bao giờ đóng lại,” Đức Giáo hoàng Lêô XIV tuyên bố trong lời cầu nguyện tạ ơn, kết thúc với lời khẩn cầu để “kho báu” ân sủng của Thiên Chúa vẫn luôn rộng mở, “để khi kết thúc cuộc hành hương trên trần gian của chúng con, chúng con có thể tự tin gõ cửa nhà Chúa và nếm hưởng trái cây sự sống.”

Sau khi đóng cửa, đánh dấu sự chuyển tiếp từ ân sủng Năm Thánh sang cuộc sống thường nhật, bài thánh ca chính thức của Năm Thánh vang lên lần cuối cùng, được hát bởi 5.800 người có mặt tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô. Nghi thức này, kết thúc Năm Thánh 2025, được đặt dưới dấu chỉ của niềm hy vọng, trùng với lễ Chúa Hiển Linh, đánh dấu “sự khởi đầu của niềm hy vọng“.

Các Đạo sĩ, những người hành hương giữa đời thường

Trong bài giảng, Đức Thánh Cha trước hết tập trung vào tính đôi chiều trong cảm xúc được thể hiện trong Phúc Âm (x. Mt 2, 1-12). Ngài mô tả cả niềm vui lớn lao của các Đạo sĩ khi họ lại nhìn thấy ngôi sao (xem câu 10) và “sự bối rối mà vua Hêrôđê và toàn thể Giêrusalem cảm thấy trước sự tìm kiếm của họ” (xem câu 3). Đức Thánh Cha giải thích : “Mỗi khi đó là những biểu hiện của Thiên Chúa, Thánh Kinh không che giấu loại tương phản này: niềm vui và bối rối, kháng cự và vâng phục, sợ hãi và khát khao.” Tuy nhiên, ngài nhấn mạnh, “thật đáng ngạc nhiên khi Giêrusalem,” một “thành phố đã chứng kiến ​​rất nhiều sự khởi đầu mới,” lại “bối rối” hoặc thậm chí “sợ hãi trước những người đến từ phương xa, được thúc đẩy bởi niềm hy vọng, đến mức coi đó là mối đe dọa trong điều lẽ ra phải mang lại cho nó niềm vui lớn lao.” Đức Lêô XIV giải thích : “Phản ứng này cũng chất vấn chúng ta, với tư cách là Giáo hội.”

Đức Giáo hoàng nói tiếp, nhưng Giáo hội cũng cần được chất vấn bởi hàng ngàn người nam và người nữ đã bước qua ngưỡng cửa của Giáo hội khi bước qua các Cửa Thánh của Thành phố Vĩnh hằng, mỗi người đều được thúc đẩy bởi sự tìm kiếm tâm linh riêng của mình. “Họ đã tìm thấy gì?” Đức Lêô XIV hỏi, “những trái tim nào, sự quan tâm nào, sự kết nối nào?” Ngài khẳng định : “Vâng, các Đạo sĩ vẫn còn tồn tại. Đó là những người chấp nhận thử thách mạo hiểm, mỗi người với cuộc hành trình của riêng mình, và trong một thế giới đầy rắc rối như thế giới của chúng ta, đáng ghê tởm và nguy hiểm theo nhiều cách, cảm thấy nhu cầu phải ra đi, phải tìm kiếm.”

Một đức tin sống động và ban sự sống

Đức Giáo hoàng mời gọi Giáo hội đừng sợ hãi những “cuộc sống lên đường” này, “sự năng động” này, nhưng đúng hơn “nắm bắt và hướng nó về Thiên Chúa”. “Ngài là một Thiên Chúa có thể làm chúng ta bối rối”, “vì Ngài không bất động trong tay chúng ta như những tượng thần bằng bạc và vàng: trái lại, Ngài sống động và ban sự sống, như Hài Nhi mà Đức Maria đã tìm thấy trong vòng tay mình và được các Đạo sĩ tôn thờ”. Nhưng các nhà thờ chính tòa, các vương cung thánh đường và các đền thánh phải “lan tỏa hương thơm sự sống, ấn tượng không phai mờ rằng một thế giới khác đã bắt đầu”. Đức Thánh Cha một lần nữa chất vấn dân Chúa: “Chúng ta hãy tự hỏi: có sự sống trong Giáo hội của chúng ta không? Có chỗ cho những gì đang được sinh ra không? Chúng ta có yêu thương nhau và loan báo một Thiên Chúa, Đấng lại làm chúng ta lên đường không?”

Niềm vui Năm Thánh, một sự bắt đầu lại luôn mãi

Đức Giáo hoàng kêu gọi : “Thật quan trọng biết bao khi những người bước qua ngưỡng cửa Giáo hội cảm nhận được rằng Đấng Mêsia vừa mới sinh ra, rằng một cộng đồng được sinh ra từ niềm hy vọng đang quy tụ ở đó, rằng một câu chuyện cuộc đời đang diễn ra ở đó!”. “Năm Thánh đến để nhắc nhở chúng ta rằng có thể bắt đầu lại, và thậm chí chúng ta chỉ mới ở giai đoạn khởi đầu, rằng Chúa muốn lớn lên giữa chúng ta, Ngài muốn là Thiên Chúa ở cùng chúng ta.” Chắc chắn, niềm vui của Tin Mừng “giải phóng,” “làm cho chúng ta khôn ngoan,” nhưng cũng “mạnh dạn, chú ý và sáng tạo; nó gợi ý những con đường khác với những con đường đã đi.”. Nó gợi ý những đường lối của Thiên Chúa, hoàn toàn khác với những đường lối của thế gian: “Đường lối của Ngài không phải là đường lối của chúng ta, kẻ bạo lực không thể thắng nổi chúng, và kẻ quyền lực của thế gian này không thể ngăn cản chúng.”

Vui mừng trước những cuộc hiển linh sắp đến, Đức Giáo hoàng cảnh báo chống lại “những nỗi sợ hãi luôn sẵn sàng biến thành sự hung hăng”, giống như nỗi sợ hãi của vua Hêrôđê, người đã ra lệnh tàn sát trẻ em thành Bêlem. “Từ thời ông Gioan Tẩy Giả cho đến bây giờ, Nước Trời phải đương đầu với sức mạnh, ai mạnh sức thì chiếm được”, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh, trích dẫn câu nói trong Phúc Âm theo thánh Mátthêu (Mt 11, 12), vốn không thể “không khiến chúng ta suy nghĩ về nhiều cuộc xung đột qua đó con người có thể chống lại và thậm chí tấn công sự mới mẻ mà Thiên Chúa dành cho tất cả mọi người”. “Xung quanh chúng ta, một nền kinh tế méo mó đang cố gắng kiếm lợi từ mọi thứ”. “Chúng ta thấy điều đó: thị trường biến ngay cả khát vọng tìm kiếm, du lịch, bắt đầu lại của con người thành kinh doanh”.

“Liệu Năm Thánh đã dạy chúng ta né tránh kiểu hiệu quả này, vốn giảm thiểu mọi thứ thành sản phẩm, và con người thành người tiêu thụ? Sau Năm này, liệu chúng ta có thể nhận ra nhiều hơn ở người khách viếng thăm một người hành hương, nơi người xa lạ một người tìm kiếm, nơi người ở xa một người thân, nơi người khác biệt một người bạn đường?”

Thế hệ của bình minh

Xa rời những cân nhắc thương mại, “Hài Nhi mà các nhà Đạo sĩ tôn thờ là một sự tốt lành vô giá và vô song”. “Ngài là sự Hiển Linh của tính nhưng không.” Đức Lêô XIV kêu gọi các tín hữu tiếp tục là “những người hành hương hy vọng,” vì “lòng trung tín của Thiên Chúa” sẽ tiếp tục làm họ ngạc nhiên. Đức Thánh Cha khẳng định : “Nếu chúng ta không giảm thiểu các nhà thờ của mình thành những tượng đài, nếu các cộng đồng của chúng ta là những mái ấm thực sự, nếu chúng ta cùng nhau chống lại sự nịnh hót của những kẻ quyền lực, thì chúng ta sẽ là thế hệ của bình minh”. “Đức Maria, Sao Mai, sẽ luôn bước đi trước chúng ta! Trong Con của Mẹ, chúng ta sẽ chiêm ngưỡng và phụng sự một nhân loại cao cả, được biến đổi không phải bởi ảo tưởng về sự toàn năng, mà bởi Thiên Chúa, Đấng vì tình yêu đã làm người.”

Tý Linh

(theo Alexandra Sirgant – Vatican News)