Theo truyền thống, Đức Lêô XIV đã có lần gặp gỡ đầu tiên chúc mừng Giáng Sinh với Giáo triều Rôma vào thứ Hai, ngày 22/12. Sứ mạng và sự hiệp thông là những chủ đề mục vụ trọng tâm được nhấn mạnh trong bài phát biểu của ngài. Đức Thánh Cha bày tỏ hy vọng rằng chứng tá của đời sống Kitô hữu, được thể hiện trong sự hiệp thông, sẽ là sự phục vụ đầu tiên và lớn lao nhất mà Giáo triều có thể cống hiến. Ngài đặc biệt lưu ý rằng « sứ mạng và sự hiệp thông chỉ có thể thực hiện được nếu chúng ta đặt Chúa Kitô trở lại trung tâm ».

Ngài đặc biệt nhấn mạnh: « Các cơ cấu không được làm nặng nề, làm chậm tiến trình của Tin Mừng hoặc cản trở sự năng động của việc loan báo Tin Mừng; ngược lại, chúng ta phải “làm sao để chúng đều trở nên mang tính sứ mạng hơn” ». Ngài cũng cảnh giác : « Đôi khi, đằng sau vẻ ngoài yên bình, những bóng ma chia rẽ đang khuấy động. Chúng khiến chúng ta rơi vào cám dỗ dao động giữa hai thái cực đối lập: đồng nhất hóa mọi thứ mà không coi trọng sự khác biệt hoặc, ngược lại, gia tăng sự đa dạng và quan điểm, hơn là tìm kiếm sự hiệp thông. Do đó, trong các mối tương quan liên vị, trong những năng động nội bộ của các dịch vụ và chức năng, hoặc khi giải quyết các vấn đề liên quan đến đức tin, phụng vụ, luân lý, hoặc nhiều vấn đề khác, chúng ta có nguy cơ trở thành nạn nhân của sự cứng nhắc hoặc ý thức hệ, làm nảy sinh những cuộc xung đột ».

Dưới đây là toàn văn bài phát biểu của Đức Thánh Cha :

Thưa anh em Hồng y,

Thưa anh em Giám mục và Linh mục đáng kính,

Anh chị em thân mến!

Ánh sáng Giáng Sinh đến gặp gỡ chúng ta, mời gọi chúng ta tái khám phá sự mới mẻ, từ hang đá khiêm nhường ở Bêlem, đã xuyên suốt lịch sử nhân loại. Được thu hút bởi sự mới mẻ này, vốn bao trùm toàn bộ tạo vật, chúng ta bước đi trong niềm vui và hy vọng, vì Đấng Cứu Độ đã sinh ra cho chúng ta (x. Lc 2, 11): Thiên Chúa đã nhập thể, Ngài đã trở thành người Anh chúng ta, và Ngài vẫn mãi mãi là Thiên Chúa ở cùng chúng ta.

Với niềm vui trong tâm hồn và tâm tình biết ơn sâu xa, chúng ta có thể nhìn vào những sự kiện đang diễn tiến, bao gồm cả những sự kiện trong đời sống của Giáo hội. Vì vậy, vào trước Lễ Giáng Sinh, khi tôi thân ái chào đón tất cả anh chị em và cảm ơn Đức Hồng y niên trưởng vì những lời lẽ đầy nhiệt huyết của ngài – hôm nay, Thánh vịnh nói với chúng ta rằng tính tuổi thọ, trong ngoài bảy chục, mạnh giỏi chăng là được tám mươi, vì vậy chúng tôi cùng chung vui với Đức Hồng y – trước hết tôi muốn tưởng nhớ đến vị tiền nhiệm yêu quý của tôi, Đức Giáo hoàng Phanxicô, người đã hoàn thành cuộc đời trần thế của mình trong năm nay. Tiếng nói ngôn sứ, phong cách mục vụ và huấn quyền phong phú của ngài đã đánh dấu hành trình của Giáo hội trong những năm gần đây, nhất là khuyến khích chúng ta đặt lòng thương xót của Chúa ở trung tâm, mang lại nhiệt huyết mới cho việc loan báo Tin Mừng và trở thành một Giáo hội vui tươi và chào đón tất cả mọi người, quan tâm đến những người nghèo khổ nhất.

Lấy cảm hứng từ Tông huấn Evangelii Gaudium của ngài, tôi muốn quay trở lại hai khía cạnh cơ bản của đời sống Giáo hội: sứ mạng và sự hiệp thông.

Giáo hội về bản chất là hướng ra bên ngoài, hướng về thế giới, mang tính sứ mạng. Giáo hội đã nhận được từ Chúa Kitô hồng ân của Chúa Thánh Thần để mang đến cho muôn người Tin Mừng về tình yêu của Thiên Chúa. Là dấu hiệu sống động của tình yêu thần linh này dành cho nhân loại, Giáo hội hiện hữu để mời gọi, kêu gọi và quy tụ đến bàn tiệc long trọng mà Chúa đã chuẩn bị cho chúng ta, để mỗi người có thể khám phá ra chính mình là người con yêu dấu, là người anh em với người lân cận, là con người mới theo hình ảnh Chúa Kitô và, do đó, là chứng nhân cho chân lý, công lý và hòa bình.

Tông huấn Evangelii Gaudium khuyến khích chúng ta tiến tới trong sự biến đổi mang tính sứ mạng của Giáo hội, vốn kín múc sức mạnh vô tận từ lệnh truyền của Chúa Kitô phục sinh. “Trong lệnh truyền ‘anh em hãy ra đi’ này của Chúa Giêsu, có đó những kịch bản và thách thức luôn mới mẻ của sứ mạng loan báo Tin Mừng của Giáo hội, và tất cả chúng ta đều được mời gọi đến ‘cuộc đi ra’ truyền giáo đầy mới mẻ này” (EG, số 20). Trạng thái truyền giáo này xuất phát từ sự kiện rằng chính Thiên Chúa, Đấng đầu tiên, đã lên đường đến với chúng ta và, trong Chúa Kitô, đã đến tìm kiếm chúng ta. Sứ mạng đã bắt đầu ở trung tâm của Chúa Ba Ngôi: quả thế, Thiên Chúa đã thánh hiến và sai Con mình đến thế gian để “ai tin Người thì không bị hư mất, nhưng được sự sống đời đời” (Ga 3, 16). Do đó, “cuộc xuất hành” vĩ đại đầu tiên là của Thiên Chúa, Đấng tự mình đi ra để đến gặp chúng ta. Mầu nhiệm Giáng Sinh loan báo cho chúng ta chính xác điều này: sứ mạng của Con Thiên Chúa hệ tại ở chỗ Người đến thế gian (x. saint Augustin, La Trinité, IV, 20.28).

Do đó, sứ mạng của Chúa Giêsu trên trái đất, được nối dài qua Chúa Thánh Thần trong sứ mạng của Giáo hội, trở thành tiêu chí phân định cho đời sống chúng ta, cho hành trình đức tin, cho các hoạt động của Giáo hội và cho công việc phục vụ mà chúng ta thực hiện trong Giáo triều Rôma. Thật vậy, các cơ cấu không được làm nặng nề, làm chậm tiến trình của Tin Mừng hoặc cản trở sự năng động của việc loan báo Tin Mừng; ngược lại, chúng ta phải “làm sao để chúng đều trở nên mang tính sứ mạng hơn” (Evangelii Gaudium, số 27).

Do đó, trong tinh thần đồng trách nhiệm của bí tích Rửa Tội, tất cả chúng ta đều được mời gọi tham gia vào sứ mạng của Chúa Kitô. Công việc của Giáo triều cũng phải được thúc đẩy bởi tinh thần này và cổ võ mối quan tâm mục vụ của các Giáo hội địa phương và các mục tử của họ. Chúng ta cần một Giáo triều Rôma ngày càng mang tính sứ mạng hơn, với các thể chế, văn phòng và nhiệm vụ được thiết kế để giải quyết những thách thức lớn của Giáo hội, của mục vụ và xã hội hiện nay, chứ không chỉ để đảm bảo hành chính thông thường.

Đồng thời, trong đời sống của Giáo hội, sứ mạng gắn bó mật thiết với sự hiệp thông. Thật vậy, mầu nhiệm Giáng Sinh, trong khi cử hành sứ mạng của Con Thiên Chúa giữa chúng ta, cũng chiêm ngắm mục đích của sứ mạng đó: Thiên Chúa đã hòa giải thế giới với chính Ngài qua Chúa Kitô (x. 2Cr 5, 19) và, trong Người, đã biến chúng ta thành con cái của Ngài. Giáng Sinh nhắc nhở chúng ta rằng Chúa Giêsu đến để tỏ lộ cho chúng ta thấy khuôn mặt đích thật của Thiên Chúa là Cha, để tất cả chúng ta đều trở thành con cái của Ngài và do đó là anh chị em với nhau. Tình yêu của Cha, mà Chúa Giêsu thể hiện và biểu lộ trong các cử chỉ khai phóng và trong việc rao giảng của Người, làm cho chúng ta, nhờ Chúa Thánh Thần, trở thành dấu hiệu của một nhân loại mới, không còn dựa trên lôgic của sự ích kỷ và chủ nghĩa cá nhân, nhưng trên tình yêu thương nhau và tình liên đới hỗ tương.

Đây là một nhiệm vụ cấp bách hướng nội (ad intra) và hướng ngoại (ad extra).

Nó là cấp bách ad intra, bởi vì sự hiệp thông vẫn luôn là một thách thức, vốn kêu gọi chúng ta hoán cải. Đôi khi, đằng sau vẻ ngoài yên bình, những bóng ma chia rẽ đang khuấy động. Chúng khiến chúng ta rơi vào cám dỗ dao động giữa hai thái cực đối lập: đồng nhất hóa mọi thứ mà không coi trọng sự khác biệt hoặc, ngược lại, gia tăng sự đa dạng và quan điểm, hơn là tìm kiếm sự hiệp thông. Do đó, trong các mối tương quan liên vị, trong những năng động nội bộ của các dịch vụ và chức năng, hoặc khi giải quyết các vấn đề liên quan đến đức tin, phụng vụ, luân lý, hoặc nhiều vấn đề khác, chúng ta có nguy cơ trở thành nạn nhân của sự cứng nhắc hoặc ý thức hệ, làm nảy sinh những cuộc xung đột.

Tuy nhiên, chúng ta là Giáo hội của Chúa Kitô, chúng ta là các chi thể của Người, là thân thể của Người. Chúng ta là anh chị em trong Người. Và trong Chúa Kitô, mặc dù chúng ta nhiều và khác nhau, nhưng chúng ta chỉ là một: “In Illo uno unum“.

Chúng ta cũng được kêu gọi, đặc biệt là ở Giáo triều này, trở thành những người xây dựng sự hiệp thông của Chúa Kitô, vốn đòi hỏi mang hình dáng của một Giáo hội hiệp hành, nơi tất cả mọi người cùng cộng tác và hợp tác vào cùng một sứ mạng, mỗi người theo đặc sủng và vai trò được giao phó cho mình. Nhưng điều này được xây dựng bằng những cử chỉ và thái độ cụ thể, hơn là bằng ngôn từ và văn kiện, những cử chỉ và thái độ phải được thể hiện trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta, kể cả trong lĩnh vực chuyên môn. Tôi muốn nhắc lại những gì Thánh Augustinô đã viết trong Thư gửi Proba: “Trong tất cả mọi sự của con người, dù chúng là gì đi nữa, không có gì ngọt ngào với con người nếu không có một người bạn.” Nhưng ngài đã tự hỏi, với một chút cay đắng: “Nhưng có bao nhiêu người trung thành đến nỗi người ta có thể tin tưởng họ một cách chắc chắn về tinh thần và lối sống?” (Thư gửi Proba, 130, 2.4).

Nỗi cay đắng này đôi khi cũng bám rễ trong chúng ta khi, sau nhiều năm phục vụ Giáo triều, chúng ta thất vọng nhận thấy rằng một số động lực gắn liền với việc thực thi quyền lực, với khát vọng thống trị, với việc bảo vệ lợi ích cá nhân, đã rất khó thay đổi. Và chúng ta tự hỏi: liệu có thể trở thành bạn bè trong Giáo triều Rôma không? Có thể có những mối tương quan huynh đệ bằng hữu không? Trong sự mệt mỏi hằng ngày, thật tuyệt vời khi tìm thấy những người bạn mà chúng ta có thể tin tưởng, khi những chiếc mặt nạ và mưu mẹo rơi xuống, khi không ai bị lợi dụng hoặc bị gạt bỏ, khi chúng ta giúp đỡ lẫn nhau, khi chúng ta nhận ra giá trị và khả năng của mỗi người, và khi chúng ta tránh tạo ra sự bất mãn và oán giận. Có một sự hoán cải cá nhân mà chúng ta phải khao khát và theo đuổi, để tình yêu của Chúa Kitô, Đấng làm cho chúng ta trở thành anh em, có thể tỏa sáng trong các mối quan hệ của chúng ta.

Điều này cũng trở thành một dấu hiệu ad extra, trong một thế giới bị tổn thương bởi sự bất hòa, bạo lực, xung đột, nơi chúng ta đang chứng kiến ​​sự gia tăng của sự hung hăng và giận dữ, thường bị công cụ hóa bởi thế giới kỹ thuật số và chính trị. Lễ Giáng Sinh mang lại món quà hòa bình và mời gọi chúng ta trở thành dấu hiệu ngôn sứ của nó trong một bối cảnh nhân sinh và văn hóa quá phân mảnh. Công việc của Giáo triều và Giáo hội nói chung cũng phải được xem xét từ góc độ rộng hơn này: chúng ta không phải là những người làm vườn nhỏ bận rộn vun trồng khu vườn của mình, nhưng là những môn đệ và chứng nhân của Nước Thiên Chúa, được kêu gọi trở thành men của tình huynh đệ phổ quát trong Chúa Kitô, giữa các dân tộc khác nhau, các tôn giáo khác nhau, giữa những người nữ và người nam thuộc mọi ngôn ngữ và văn hóa. Và điều này sẽ xảy ra nếu chính chúng ta sống như anh chị em và nếu chúng ta chiếu tỏa ánh sáng của sự hiệp thông trong thế giới.

Các bạn rất thân mến, sứ mạng và sự hiệp thông chỉ có thể thực hiện được nếu chúng ta đặt Chúa Kitô trở lại trung tâm. Năm Thánh này nhắc nhở chúng ta rằng chỉ có Người mới là niềm hy vọng không bao giờ làm thất vọng. Và, chính trong Năm Thánh, những buổi cử hành quan trọng đã nhắc nhở chúng ta về hai sự kiện khác: Công đồng Nixê, đưa chúng ta trở về cội nguồn đức tin, và Công đồng Vatican II, bằng cách nhìn vào Chúa Kitô, đã củng cố Giáo hội và thúc giục Giáo hội ra đi gặp gỡ thế giới, lắng nghe niềm vui và hy vọng, nỗi buồn và lo lắng của con người ngày nay (x. Gaudium et spes, số 1).

Cuối cùng, cho phép tôi nhắc lại rằng cách đây 50 năm, vào ngày Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, thánh Phaolô VI đã ban hành Tông huấn Evangelii nuntiandi, được viết sau Đại hội đồng thường kỳ của Thượng hội đồng Giám mục lần thứ ba. Tông huấn này nhấn mạnh, trong số những điều khác, hai thực tại mà chúng ta có thể nhắc lại ở đây: sự kiện rằng “toàn thể Giáo hội nhận lãnh sứ mạng loan báo Tin Mừng, và công việc của mỗi người đều quan trọng đối với toàn thể” (số 15); và đồng thời, niềm xác tín rằng “chứng tá của một đời sống Kitô hữu đích thực, được hiến dâng cho Thiên Chúa trong một sự hiệp thông mà không gì được làm gián đoạn, nhưng cũng là một sự hiệp thông được trao cho tha nhân với lòng nhiệt thành vô biên, là phương tiện đầu tiên của việc loan báo Tin Mừng” (số 41).

Chúng ta hãy luôn ghi nhớ điều này, ngay cả trong việc phục vụ Giáo triều của chúng ta: công việc của mỗi người đều quan trọng đối với toàn thể và chứng tá của đời sống Kitô giáo, được thể hiện trong sự hiệp thông, là sự phục vụ đầu tiên và lớn lao nhất mà chúng ta có thể dâng hiến.

Thưa anh em Hồng y, Giám mục, anh chị em thân mến, Chúa xuống từ trời và hạ mình xuống với chúng ta. Như Bonhoeffer đã viết khi suy niệm về mầu nhiệm Giáng Sinh: “Thiên Chúa không hổ thẹn về sự thấp hèn của con người, Ngài bước vào đó. […] Thiên Chúa yêu thương những gì bị lạc mất, những gì bị bỏ rơi, không đáng kể, những gì bị gạt ra ngoài lề, yếu đuối và tan vỡ” (D. Bonhoeffer, Riconoscere Dio al centro della vita, Brescia 2004, 12). Xin Chúa ban cho chúng ta lòng khiêm nhường, lòng trắc ẩn và tình yêu thương này, để chúng ta có thể trở thành môn đệ và chứng nhân của Người mỗi ngày.

Tôi hết lòng chúc anh chị em một Lễ Giáng Sinh vui vẻ. Nguyện xin Chúa mang lại ánh sáng của Người cho chúng ta và ban bình an cho thế giới!

———————————–

Tý Linh chuyển ngữ

(nguồn : vatican.va)