Phiên họp đầu tiên của Công nghị ngoại thường do Đức Lêô XIV triệu tập bắt đầu vào thứ Tư, ngày 7/1. Khoảng 170 Hồng y đã có mặt tại buổi khai mạc ở Hội trường Thượng Hội đồng, và sau đó tham gia vào các nhóm làm việc tại Hội trường Phaolô VI, theo phương pháp Thượng hội đồng là đối thoại và lắng nghe. Trong bài suy niệm của mình, ĐHY Radcliffe nhắc lại rằng Thiên Chúa kêu gọi đối mặt với bão tố bằng sự thật và lòng can đảm. Đức Lêô XIV kết thúc ngày làm việc bằng cách khẳng định nhu cầu cần phải cậy dựa vào các Hồng y.

Với đại đa số, khoảng 170 Hồng y quy tụ tại công nghị ngoại thường do Đức Giáo hoàng Lêô XIV chủ trì tại Vatican – công nghị đầu tiên trong triều đại của ngài – đã bỏ phiếu ủng hộ hai trong bốn chủ đề được đề xuất cho cuộc họp kéo dài hai ngày: “Thượng Hội đồng và Tính hiệp hành” và “Loan báo Tin Mừng và Sứ mạng trong Giáo hội dưới ánh sáng của Evangelii Gaudium”. Các ngài chỉ được phép chọn hai chủ đề do hạn chế về thời gian và để đảm bảo thảo luận sâu hơn. Phụng vụ và Tông hiến Praedicate Evangelium về Giáo triều Rôma và việc phục vụ các Giáo hội địa phương không nằm trong số các chủ đề ưu tiên.

“Một chủ đề không loại trừ chủ đề khác,” Matteo Bruni, giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, giải thích trong cuộc họp báo tối hôm đó với các nhà báo. “Đức Giáo hoàng đã được thông báo về tính cấp thiết hoặc cần thiết của một số đề tài.” Đáp lại những câu hỏi của các nhà báo về lý do tại sao chủ đề về phụng vụ không được đưa vào, Bruni đảm bảo với họ rằng các chủ đề kia sẽ được “đề cập trong khuôn khổ các đề tài khác đã được chọn.”

Phương pháp Thượng hội đồng

Tính hiệp hành không chỉ là một trong những chủ đề được chọn, mà còn là phương pháp được áp dụng cho công việc buổi chiều: đối thoại và lắng nghe, với tất cả mọi người ngồi quanh một bàn tròn, được chia thành 20 nhóm theo ngôn ngữ, mỗi người phát biểu khoảng ba phút. Tóm lại, quy trình này đã được tuân theo tại hai Thượng Hội đồng về tính hiệp hành gần đây. Hơn nữa, “tính hiệp hành là con đường mà Thiên Chúa mong đợi ở Giáo hội trong thiên niên kỷ thứ ba“, Đức Giáo hoàng đã tuyên bố với các Hồng y khi khai mạc công nghị tại Hội trường Thượng Hội đồng.

Làm việc nhóm

Công nghị diễn ra qua nhiều giai đoạn. Đầu tiên, tại Hội trường Thượng Hội đồng cho phần mở đầu, do Đức Hồng y Ángel Fernández Artime, quyền Tổng trưởng Bộ Đời sống Thánh hiến chủ trì, với phần hát bài Veni Creator, đọc một đoạn trích từ chương 6 của Tin Mừng Máccô, hai phút thinh lặng, lời chào ngắn gọn từ Đức Hồng y Giovanni Battista Re, niên trưởng Hồng y đoàn, và bài suy niệm của Đức Hồng y dòng Đa Minh Timothy Radcliffe.

Sau đó, các Hồng y đến Hội trường Paul VI, từ khoảng 4 giờ 20 chiều đến 6 giờ chiều, để tham gia các buổi làm việc nhóm, trong đó Đức Giáo hoàng không tham gia, ngài chỉ trở lại để nghe báo cáo cuối cùng. Do hạn chế về thời gian, chỉ có thư ký của chín nhóm đầu tiên, gồm các Hồng y từ các Giáo hội địa phương (các Hồng y từ Giáo triều, như chính Đức Giáo hoàng giải thích, có thể được tham khảo ý kiến ​​dễ dàng hơn), mới có thể trình bày trong ba phút về công việc đã hoàn thành và lý do dẫn đến việc lựa chọn hai trong bốn chủ đề. Thư ký của mười một nhóm còn lại chỉ cung cấp tiêu đề của các đề tài đã chọn.

Thứ Năm 8/1, việc thảo luận và suy tư sẽ tiếp tục trong phiên họp buổi sáng, trước đó là Thánh lễ tại bàn thờ Ngai Tòa Thánh Phêrô, do Đức Thánh Cha chủ tế, với sự đồng tế của các Hồng y. Buổi chiều sẽ diễn ra phiên làm việc thứ ba và kết thúc một ngày rưỡi suy tư và cầu nguyện. Sẽ không có văn bản cuối cùng, như Đức Giáo hoàng đã nêu trong bài phát biểu của ngài; mục tiêu là học hỏi phong cách hợp đoàn và hiệp hành để “cùng nhau làm việc” và “tạo ra điều gì đó mới mẻ”.

Phát biểu kết thúc của Đức Lêô XIV

“Hành trình quan trọng như sự kết thúc,” Đức Giáo hoàng Lêô XIV khẳng định trong bài diễn văn kết thúc, một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của “kinh nghiệm về tính hợp đoàn” trong việc cùng nhau tìm hiểu điều Chúa Thánh Thần muốn cho Giáo hội hôm nay và ngày mai. “Thời gian rất ngắn,” nhưng nó rất quan trọng, ngay cả đối với Đức Giáo hoàng. “Tôi cảm thấy cần phải dựa vào anh em. Anh em đã kêu gọi tôi tớ này đến với sứ mạng này; điều quan trọng là chúng ta cùng nhau phân định,” Đức Giáo hoàng Lêô XIV nói thêm và trích dẫn những đoạn dài từ bài giảng hôm qua của ngài trong Lễ Chúa Hiển Linh. Trong số đó có câu hỏi: “Liệu có sự sống trong Giáo hội của chúng ta?” Một “Giáo hội thừa sai” “nhìn xa hơn chính mình” và lý do tồn tại của Giáo hội là để rao giảng Tin Mừng.

Bài suy niệm của Đức Hồng y Radcliffe

Trong bài suy niệm của mình, Đức Hồng y Radcliffe cũng bắt đầu bằng một câu hỏi: “Chúng ta quy tụ ở đây để hỗ trợ Đức Thánh Cha trong việc thi hành sứ vụ phục vụ Giáo hội hoàn vũ của ngài. Nhưng chúng ta có thể làm điều này như thế nào?” Hòa bình và tình yêu thương – đó là câu trả lời mà Đức Hồng y đưa ra, diễn giải lại Tin Mừng Gioan: “Nếu thuyền của Phêrô đầy những môn đệ tranh cãi lẫn nhau, chúng ta sẽ chẳng giúp ích gì cho Đức Thánh Cha. Ngược lại, nếu chúng ta sống với nhau trong hòa bình và tình yêu thương, ngay cả khi có bất đồng, Thiên Chúa sẽ thực sự hiện diện, ngay cả khi Ngài dường như vắng mặt.”

Đức Hồng y cũng tập trung vào các sự kiện thời sự: thời đại của những “cơn bão khủng khiếp“, được đánh dấu bởi “bạo lực gia tăng, từ tội phạm có vũ trang đến chiến tranh“, bởi khoảng cách giàu nghèo “ngày càng nới rộng“, bởi sự xói mòn dần dần của trật tự thế giới được hình thành sau chiến tranh thế giới thứ hai, và bởi trí tuệ nhân tạo, mà “tác động” của nó chúng ta vẫn chưa biết. Ngài tuyên bố : “Nếu chúng ta chưa lo lắng, thì chúng ta nên lo lắng“.

Đối mặt với tất cả những điều này, chúng ta có thể cảm thấy “cô đơn, kiệt sức, cạn kiệt sức lực”, nhưng “chúng ta không được sợ hãi”, bởi vì “Chúa Giêsu đang trông giữ chúng ta và sẽ đến gần hơn bao giờ hết”. Điều tương tự cũng đúng với Giáo hội, cũng đang “bị lay động” bởi “cơn bão” của “lạm dụng tình dục và chia rẽ ý thức hệ”. ĐHY khích lệ : “Chúa kêu gọi chúng ta vượt qua những cơn bão này và đối mặt với chúng bằng sự thật và lòng can đảm, chứ không phải rụt rè chờ đợi trên bờ. Nếu chúng ta làm như vậy trong Công nghị này, chúng ta sẽ thấy Người đến gặp chúng ta. Ngược lại, nếu chúng ta cứ trốn tránh trên bờ, chúng ta sẽ không gặp được Người”.

Tý Linh

(theo Salvatore Cernuzio – Vatican News)