trong sự an toàn của căn phòng đóng kín, mà là để thúc đẩy họ can đảm bước đi đến với muôn dân. Trong bài giảng lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống, ngày 09/06/2019, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã từng nhấn mạnh: “Thánh Thần không phải là một điều trừu tượng như chúng ta có cảm tưởng. Ngài là Đấng cụ thể nhất, gần gũi nhất, là Đấng làm thay đổi cuộc đời chúng ta… Ngài là bình an nơi náo loạn, tin tưởng nơi chán chường, niềm vui nơi buồn phiền, trẻ trung nơi già cỗi, can đảm nơi thử thách”.

Đối với người giáo dân trong thế giới hôm nay, “bức tường” của Phòng Tiệc Ly chính là ‘ranh giới của khuôn viên nhà thờ’ – nơi có sự cám dỗ muốn giữ đức tin bó hẹp trong các nghi lễ phượng tự ngày Chúa Nhật. Đức Giáo hoàng Phanxicô không ngừng kêu gọi một “Giáo hội đi ra”, nơi người tín hữu phải là những nhân tố tiên phong đem ánh sáng Tin Mừng vào những “vùng ngoại biên” của cuộc sống – nơi đầy dẫy sự tổn thương, cô đơn và bất công xã hội.

Trong thời bình, người Kitô hữu hiếm khi phải đối mặt với gươm giáo, ngục tù hay án tử hình như thời của cha ông ngày xưa (điều được gọi là “Cuộc Tử đạo đỏ”). Thách đố lớn nhất của thời đại hôm nay chính là cuộc “Tử đạo trắng” – một cuộc tử đạo âm thầm, dai dẳng, không đổ máu nhưng đòi hỏi một sự hy sinh toàn diện và liên lỉ hằng ngày. Đó là cuộc chiến đấu thiêng liêng chống lại não trạng thế tục, chủ nghĩa thực dụng, chủ nghĩa cá nhân ích kỷ và những cám dỗ tinh vi làm băng hoại căn tính Kitô giáo.

Noi gương Thánh Micae Hồ Đình Hy, người giáo dân hiện đại được mời gọi để làm chứng cho Chúa ngay trong môi trường nghề nghiệp và công sở của mình. Đối với những người nắm giữ địa vị, chức quyền hay làm việc trong các cơ cấu xã hội, làm chứng cho Đức Kitô nghĩa là giữ vững sự liêm chính, từ chối tham nhũng, không thỏa hiệp với các hành vi gian lận thương mại hay ức hiếp người lao động, sống công bằng bác ái với đồng nghiệp, và đặt công ích lên trên tư lợi ích kỷ. Đức Giáo hoàng Phanxicô đã từng nhắn nhủ: “Bạn đang nắm giữ một địa vị quyền bính ư? Hãy nên thánh bằng cách làm việc phục vụ cho công ích và từ bỏ tư lợi. Bạn đang làm việc kiếm sống ư? Hãy nên thánh bằng cách làm việc liêm chính và hết khả năng để phục vụ anh chị em mình” (ĐGH Phanxicô, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 14).

Bên cạnh đó, gia đình Công giáo chính là mảnh đất đầu tiên để ngọn lửa của Lễ Hiện Xuống Mới bùng cháy. Làm chứng cho Chúa trong đời sống gia đình hôm nay là sống trọn lòng trung thủy trước làn sóng ly hôn; là sự kiên nhẫn, yêu thương giáo dục đức tin cho con cái giữa một xã hội thực dụng đề cao vật chất. Sự thánh thiện ấy lớn lên qua những cử chỉ nhỏ bé thường ngày: một lời nhẫn nhịn khi cơn giận dữ dâng cao, một buổi tối mệt mỏi nhưng vẫn sẵn sàng lắng nghe tâm sự của con trẻ, hay việc cùng nhau thắp nén hương cho ông bà tổ tiên và đọc kinh tối trong gia đình. Tất cả những điều ấy, như Đức Thánh Cha Phanxicô khẳng định, là những “bước tiến trong sự thánh thiện” của những vị thánh sống ngay bên cạnh chúng ta, thuộc “tầng lớp giữa của con đường nên thánh”.

Sứ vụ ‘đồng trách nhiệm’ của giáo dân giữa lòng Giáo hội

Trong tiến trình Thượng Hội đồng Giám mục về Hiệp hành, Giáo hội toàn cầu đang tái khám phá chiều kích đồng trách nhiệm của mọi thành phần dân Chúa. Người giáo dân không phải là những hành khách thụ động trên con thuyền Giáo hội, phó mặc mọi sự cho hàng giáo sĩ, mà là những chủ thể năng động và được sai đi nhờ Bí tích Thánh Tẩy. Chúa Thánh Thần là Đấng kiến tạo sự hiệp nhất nhưng không bao giờ cào bằng hay đồng hóa. Ngài phân phối các đặc sủng khác nhau cho mỗi người với sự sáng tạo tuyệt vời. Người giáo dân với những chuyên môn đa dạng trong các lĩnh vực kinh tế, y tế, giáo dục, chính trị, truyền thông và nghệ thuật chính là những “cánh tay nối dài” của Thần Khí vào mọi ngóc ngách của xã hội – nơi mà các linh mục, tu sĩ không thể hiện diện trực tiếp.

Thực tế hôm nay cho thấy, một Kitô giáo thiếu vắng Chúa Thánh Thần sẽ dễ rơi vào hai thái cực nguy hại mà Đức Thánh Cha Phanxicô đã cảnh báo: thuyết Ngộ đạo đương đại và thuyết Pêlagiô mới. Thuyết Ngộ đạo biến đức tin thành một thứ lý thuyết trừu tượng, lạnh lùng, chỉ bận tâm đến những kiến thức thần học hay nghi lễ hào nhoáng bề ngoài mà vô cảm trước thân xác đau khổ của anh chị em đồng loại. Ngược lại, thuyết Pêlagiô mới lại quá cậy dựa vào nỗ lực cá nhân, vào các kế hoạch tự quản, các cấu trúc hành chính cứng nhắc mà chừa rất ít chỗ cho ân sủng của Thiên Chúa hoạt động. Đức Thánh Cha đã chỉ rõ lỗi lầm này: “Không phải mọi điều một vị thánh nói đều hoàn toàn trung thành với Tin Mừng; không phải mọi việc họ làm đều chân thực hay hoàn hảo. Điều chúng ta cần chiêm ngắm là toàn thể đời sống của các ngài, toàn thể hành trình tăng trưởng trong sự thánh thiện của các ngài… Hãy để Chúa Thánh Thần luyện đúc bạn nên mầu nhiệm riêng biệt, có thể phản chiếu Đức Giêsu Kitô trong thế giới hôm nay” (ĐGH Phanxicô, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 22-23).

Chính vì thế, trong sinh hoạt Giáo hội hiện đại, việc người giáo dân làm chứng cho đức tin phải gắn liền với quy luật sống lớn lao được chép trong Tin Mừng Thánh Mátthêu chương 25: “Xưa Ta đói, các ngươi đã cho ăn; Ta khát, các ngươi đã cho uống; Ta là khách lạ, các ngươi đã tiếp rước…” (Mt 25,35-36). Không thể có một sự thánh thiện đích thực nào lại đứng bên lề, thờ ơ trước những bất công, nghèo đói và khổ đau của thế giới. Việc đón tiếp người di cư, bảo vệ thai nhi vô tội, chăm sóc người già cả bị bỏ rơi và lên tiếng cho những người bị gạt ra bên lề xã hội không phải là những hoạt động xã hội tùy chọn mang tính thế tục, mà là cốt lõi của căn tính Kitô giáo. Khi người giáo dân thực thi lòng thương xót, họ đang làm cho Chúa Giêsu, Đấng vốn là nhân vật của quá khứ, trở thành Đấng đang sống và hiện diện hôm nay giữa lòng nhân loại.

Dòng máu chứng nhân của các Thánh tử đạo năm xưa đã trổ sinh hoa trái đức tin dồi dào cho Giáo hội Việt Nam. Tuy nhiên, hạt giống đức tin ấy cần phải được tưới gội liên tục bằng làn gió và ngọn lửa của một Lễ Hiện Xuống Mới. Bước vào những ngày chuẩn bị tâm hồn đón nhận Đấng An Ủi, mỗi người tín hữu được mời gọi để cho Chúa Thánh Thần đánh thức khỏi giấc ngủ mê của sự nguội lạnh, ích kỷ và dửng dưng. Xin Người sắp xếp lại những lo âu thái quá của cuộc sống vội vã, gắn chặt mỏ neo hy vọng nơi Đức Kitô và biến đổi cuộc đời mỗi người thành một chứng tá của tình yêu trung tín.