“Sự hoán cải. Bước theo Chúa Giêsu trên con đường khiêm nhường”: đây là chủ đề của bài suy niệm Mùa Chay đầu tiên do cha Roberto Pasolini, nhà giảng thuyết của Phủ Giáo hoàng, trình bày vào thứ Sáu, ngày 6/3. Cha Pasolini nhấn mạnh sự cần thiết, trong thời điểm quan trọng này đối với Giáo hội, phải “xem xét lại sức sống của bí tích Rửa tội của chúng ta”. Ngài khẳng định: “Tội lỗi, sự hoán cải và ân sủng liên kết mật thiết trong cuộc sống hiện thực”, nhưng chính trong sự khiêm nhường mà người Kitô hữu mở ra cho nhận ân sủng và trở thành một con người mới.

Tiếng ồn ào của các cuộc chiến tranh tàn phá thế giới đã vang đến tận Hội trường Paul VI, nơi Cha Roberto Pasolini, nhà giảng thuyết của Phủ Giáo hoàng, đã trình bày, trước sự hiện diện của Đức Giáo hoàng, bài suy niệm đầu tiên trong bốn bài suy niệm về chủ đề: “Sự hoán cải. Bước theo Chúa Giêsu trên con đường khiêm nhường.” Những bài suy niệm này, sẽ được tổ chức vào mỗi thứ Sáu cho đến ngày 27/3, trước khi bắt đầu Tuần Thánh, có chủ đề xuyên suốt: “Cho nên, phàm ai ở trong Đức Ki-tô đều là ​thụ tạo mới (2 Cr 5, 17). Hoán cải trở về với Tin Mừng theo thánh Phanxicô.”

Cha giảng thuyết nhấn mạnh : “Trong thời đại một lần nữa bị ghi dấu bởi đau thương và bạo lực, nói về sự nhỏ bé có thể có vẻ trừu tượng, gần như là một thứ xa xỉ về mặt tinh thần. Thực ra, đó là một trách nhiệm cụ thể, gắn liền với vận mệnh của thế giới.”

“Hòa bình không chỉ được sinh ra từ các thỏa thuận chính trị, cũng không phải từ các chiến lược ngoại giao hay quân sự, mà từ những người nam và người nữ tìm thấy lòng can đảm trở nên khiêm nhường: có khả năng lùi bước, từ bỏ bạo lực dưới mọi hình thức, không nhượng bộ trước cám dỗ trả thù và áp bức, lựa chọn đối thoại ngay cả khi hoàn cảnh dường như không cho phép.”

Sự thức tỉnh hình ảnh Thiên Chúa

Cha Pasolini nhấn mạnh : “Một nhiệm vụ đầy đòi hỏi và hằng ngày,” liên quan đến tất cả những ai tự nhận mình là con cái Thiên Chúa và biết rằng “sự hoán cải tâm hồn” này liên quan đến họ. Mở đầu bài suy niệm dựa trên cuộc đời thánh Phanxicô, Cha mô tả thánh nhân là “một người bị xuyên thủng bởi ngọn lửa Tin Mừng, có khả năng khơi dậy trong mỗi người khát vọng về một đời sống mới trong Chúa Thánh Thần.”

Nhưng “hoán cải” nghĩa là gì? Câu hỏi này là điểm xuất phát, bởi vì có nguy cơ “xây dựng trên nền tảng mong manh.” “Sự hoán cải theo Tin Mừng trước hết là một sáng kiến ​​của Thiên Chúa, mà nhân loại được mời gọi tham dự với tất cả tự do.” Nó xảy ra “trong sâu thẳm con người chúng ta, nơi hình ảnh Thiên Chúa được in dấu trong chúng ta đang chờ đợi sự thức tỉnh.” Đó là khi một điều gì đó, đã im lặng từ lâu, lại bắt đầu vang vọng trong chúng ta.

Đáp lại ân sủng

Thánh Phanxicô nói về “sự sám hối” khi ngài bắt đầu con đường hoán cải, nhưng ngài ám chỉ đến một “sự thay đổi tính nhạy cảm”, một cái nhìn thương xót hướng về người khác dưới ánh sáng Tin Mừng, quét sạch “nỗi cay đắng của một cuộc sống đầy ắp mọi thứ nhưng thiếu đi thực chất”. Việc làm sám hối là khởi đầu của một cuộc chiến đấu để bảo vệ “hương vị mới của mọi thứ”, bằng cách trung thành nuôi dưỡng hạt giống mà Thiên Chúa đã đặt trong trái tim mỗi người.

“Sự hoán cải không còn là nỗ lực tự mình xây dựng lại cuộc sống bằng sức riêng, mà là sự đáp lại ân sủng vốn đã xác định lại các giới hạn trong cách chúng ta nhận thức, phán xét và khao khát.”

Nhìn nhận tội lỗi

Cha giảng thuyết giải thích, sự hoán cải gắn liền với “độ sâu của vết rãnh mà tội lỗi đã khắc sâu trong chúng ta”, nhưng từ “tội lỗi” dường như đã biến mất ngày nay. “Trong nhận thức chung, và đôi khi ngay cả trong đời sống của Giáo hội, mọi thứ đều được giải thích bằng sự yếu đuối, tổn thương, hạn chế, sự ảnh hưởng. Khi chúng ta vẫn nói về tội lỗi, nó thường bị thu hẹp lại thành một lỗi nhỏ hoặc một điểm yếu.” Nếu chúng ta tự giới hạn mình ở điều này, “sự vĩ đại của tự do con người và trách nhiệm của nó” cũng biến mất.

“Nếu khả năng của sự dữ thực sự không tồn tại nữa, chúng ta cũng không thể tin vào khả năng của sự thiện thực sự. Nếu tội lỗi biến mất, ngay cả sự thánh thiện cũng trở thành một định mệnh trừu tượng và không thể hiểu nổi.”

Trong tội lỗi, con người nhận ra rằng “sự tự do của mình là có thật và nhờ đó họ có thể xây dựng và phá hủy: chính mình, người khác, thế giới.” Đó là lý do tại sao một “sự chữa lành sâu xa” là cần thiết; đó là lý do tại sao sự hoán cải là một “con đường đầy đòi hỏi” để khôi phục mối tương quan với Chúa, một sự lặp lại sự lựa chọn sống trong tình yêu thương và tự do qua các cử chỉ, ngay cả khi bao gồm những nỗ lực vốn không phải là “vô ích”, nhưng là sự thể hiện “lòng trung thành của người đã thoáng thấy ý nghĩa và giá trị của những gì mình đang sống.”

Trở về với sự khiêm nhường

Thánh Phanxicô được công nhận là thánh bổn mạng của sự nghèo khó, nhưng mối liên hệ của nó với sự khiêm nhường là không thể tách rời. Hai con đường này bắt nguồn từ mầu nhiệm Nhập Thể; chúng chính là những thuộc tính của Thiên Chúa mà nhân loại được mời gọi sống để trở nên giống Ngài. Cha Roberto Pasolini nhấn mạnh: “Khiêm nhường là con đường mà mỗi người đã được rửa tội đều được mời gọi noi theo nếu họ muốn nhận lãnh trọn vẹn ân sủng của sự sống trong Chúa Kitô.” Đó là “một cách sống trong thế giới và các mối quan hệ,” để tương đối hóa “hình ảnh quá mức mà chúng ta có về bản thân,” và để tái khám phá chân lý. “Đó là một ân huệ của Chúa Thánh Thần ngay cả trước khi nó trở thành một thực hành khổ chế.”

“Sự khiêm nhường không làm con người nghèo đi: nó giúp con người tìm lại chính mình. Nó không làm giảm giá trị con người: nó giúp con người tìm lại sự vĩ đại đích thực của mình. Đó là lý do tại sao nó gắn liền mật thiết với sự hoán cải. Tội nguyên tổ phát sinh chính từ việc chối bỏ sự khiêm nhường: từ việc từ chối chấp nhận bản thân là con người hữu hạn và phụ thuộc vào Thiên Chúa. Do đó, sự hoán cải chỉ có thể được hiểu là sự trở lại với sự khiêm nhường.”

Bộ mặt của con người mới

Sự vĩ đại của con người được bộc lộ trong sự nhỏ bé của họ. Thánh Phanxicô Assisi, bằng cách đón nhận những người bé nhỏ nhất trong chúng ta, bằng cách cúi xuống với họ, hiểu rằng đây là “vị trí ưu tiên” mà Thiên Chúa đã chọn. “Nơi họ biểu lộ ‘sức mạnh’ mà Tin Mừng nói đến, sức mạnh trở thành con cái của Thiên Chúa.” Một người con không xấu hổ khi cầu xin Chúa Cha và trải nghiệm “một sức mạnh đặc biệt: khả năng truyền cảm hứng lòng nhân từ cho người khác.” Cha giảng thuyết nói tiếp : “Những người bé nhỏ, với sự yếu đuối của họ, đánh thức lòng thương xót, vốn có lẽ là năng lượng quý giá nhất trên thế giới.” Một sự cởi mở triệt để hàm ý lòng hiếu khách đối với người khác; “trở nên nhỏ bé là một chiều kích thiết yếu của đời sống Kitô giáo.”

“Khi chúng ta chọn trở nên nhỏ bé – chứ không phải vẫn mãi trẻ con – bởi vì chúng ta đã nhận ra sự nhỏ bé của Thiên Chúa và cảm thấy được Ngài chào đón và yêu thương, thì sự lựa chọn này không phải là một hình thức thoái lui hay từ bỏ: đó chính là diện mạo của con người mới mà bí tích Rửa tội phục hồi cho chúng ta.”

Sự hoán cải liên lỉ

Giai đoạn cuối cùng là nhận ra rằng sự hoán cải không bao giờ hoàn tất. Chúng ta vẫn là những người tội lỗi, khao khát được thánh hóa nhờ Chúa Thánh Thần. “Sự hoán cải có nghĩa là không ngừng đổi mới sự chuyển động của tâm hồn này, nhờ đó sự nghèo khó của chúng ta mở ra cho ân sủng của Thiên Chúa,” ngay cả khi miễn cưỡng, bằng cách dấn thân vào công việc nội tâm liên lỉ vốn thúc đẩy chúng ta “phục vụ, một cách tự do và cụ thể.” Cha Pasolini nhớ lại Thánh Phaolô khi ngài hiểu rằng “sự yếu đuối không phải là một giai đoạn cần phải vượt qua, nhưng chính là hình thức của đời sống của ngài trong Chúa Kitô,” “hình thức đời sống của bí tích Rửa tội.”

“Tuy nhiên, người ta thường nghĩ rằng lòng khiêm nhường theo Tin Mừng chỉ khả thi khi mọi việc suôn sẻ. Trên thực tế, điều ngược lại mới đúng: chính trong những xung đột và khó khăn mà nó lại càng trở nên cần thiết nhất. Khi bản năng thôi thúc chúng ta tự vệ hoặc khẳng định bản thân, chúng ta mới thấy liệu mình đã thực sự hấp thu Tin Mừng về Thập tự giá hay chưa. Quả thế, ánh sáng không bộc lộ sức mạnh của nó khi mọi thứ đều rõ ràng, nhưng là khi bóng tối ngự trị.”

Bài suy niệm kết thúc bằng lời cầu nguyện của Thánh Phanxicô và lời khẩn cầu “noi theo bước chân của Con yêu dấu của Chúa, là Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng con“.

Tý Linh

(theo Benedetta Capelli – Vatican News)

Lịch trình bốn bài giảng Mùa Chay :

Các bài giảng Mùa Chay sẽ được sắp xếp theo lịch trình sau:

Ngày 6/3, “Sự hoán cải: Bước theo Chúa Giêsu trên con đường khiêm nhường”;

Ngày 13/3, “Tình huynh đệ: Ân sủng và trách nhiệm của sự hiệp thông huynh đệ”;

Ngày 20/3, “Sứ mạng: Rao giảng Tin Mừng cho mọi thụ tạo”;

Ngày 27/3, “Sự tự do của con cái Thiên Chúa: Niềm vui hoàn hảo và sự chết như một người chị.”