Gần đây, Đức Lêô XIV đã cảnh báo về nguy cơ “thiêng liêng hóa nỗi đau khổ”, nhắc nhở rằng nỗi đau khổ của con người không được phép bị xem nhẹ bởi những lời lẽ đạo đức hay những cách giải thích có sẵn.

Khi một người đang trải qua giai đoạn ốm đau, trầm cảm hay thử thách, những người xung quanh có thể cố gắng an ủi họ bằng những câu nói như “Mọi chuyện xảy ra đều có lý do” hay “Chúa muốn như thế”. Dù thường xuất phát từ ý tốt, nhưng những lời này lại có thể gây ra tác dụng ngược. Thay vì mang lại sự an ủi, chúng lại dễ khiến người đó cảm thấy tội lỗi, bị hiểu lầm, hoặc thậm chí cảm thấy như mình thiếu đức tin vào Chúa, vì họ vẫn đang phải tiếp tục đau khổ.

Chính chống lại cám dỗ này mà Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã đưa ra lời cảnh báo trong chuyến thăm Tây Ban Nha vào tháng Sáu. Khi ngỏ lời với giới trẻ, ngài kêu gọi họ đừng “thiêng liêng hóa nỗi đau khổ, gán nó một cách hời hợt cho ‘ý muốn của Thiên Chúa’ hay cho một kế hoạch bí ẩn nào đó của Ngài, bởi vì điều này có nguy cơ xem nhẹ nỗi khổ đau ấy, giản lược nó thành sự thinh lặng, gây tổn thương cho con người.” Đức Giáo hoàng không hề khuyên chúng ta gạt bỏ đức tin khi đối diện với khổ đau. Trái lại, trước hết ngài nhắc nhở rằng: “Thiên Chúa không mong muốn khổ đau, Ngài cùng gánh vác nỗi đau với chúng ta và mời gọi chúng ta kiên trì tín thác nơi Ngài.”

“Thiêng liêng hóa nỗi đau khổ” thực sự có nghĩa là gì?

Thiêng liêng hóa nỗi đau là việc cố gắng dùng những cách lý giải mang tính tôn giáo để né tránh việc đối diện với nỗi khổ đau của con người trong chính thực tại của nó về mặt cảm xúc và tâm lý. Nó hệ tại việc quy kết trách nhiệm về nỗi đau của bản thân cho ý muốn của Thiên Chúa, mà không cho phép mình có thể bộc lộ những gì đang thực sự trải qua. Điều này ngăn cản cá nhân trải nghiệm trọn vẹn các trạng thái tự nhiên như giận dữ, sợ hãi hay buồn đau.

Việc con người trải qua những giai đoạn khó khăn là điều tự nhiên. Trong những khoảnh khắc ấy, một đời sống tâm linh lành mạnh là điều rất cần thiết, bởi vì nó không chối bỏ nỗi đau khổ nhưng, trái lại, giúp ta sống nỗi đau khổ ấy cùng với Chúa Kitô, Đấng luôn đến gặp gỡ mỗi người ngay trong sự mong manh của họ.

Khi chứng kiến ​​người thân đau khổ, ta thường không biết phải nói gì. Ta dễ có cám dỗ vội vã tìm kiếm một lời giải thích thiêng liêng để lý giải ý nghĩa của sự việc đang diễn ra. Tuy nhiên, điều người ấy cần nhất, trước hết đó chính là sự hiện diện và lắng nghe đầy quan tâm. Điều này mang lại sự an ủi lớn hơn nhiều so với những lời giải thích vội vàng. Sự lắng nghe, thấu cảm và gần gũi giúp họ cảm thấy mình được đón nhận trong chính những gì họ đang sống.

Đức tin và việc trị liệu: những đồng minh tuyệt vời

Khi một người đang trải qua một thử thách khó khăn, việc kết hợp giữa đức tin và sự hỗ trợ trị liệu có thể mang lại nhiều lợi ích, bởi vì không yếu tố nào có thể thay thế yếu tố nào. Thực tế, chúng tác động đến những khía cạnh bổ trợ lẫn nhau của mỗi cá nhân, và việc kết hợp cả hai sẽ thúc đẩy cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chữa lành.

Thông điệp của Đức Giáo hoàng Lêô XIV về việc không thiêng liêng hóa nỗi đau là rất quý giá và rất sâu xa, bởi nó thiết lập nhịp cầu kết nối giữa đức tin Kitô giáo và tâm lý học, đồng thời nhắc nhở rằng nỗi đau khổ cần được đón nhận, lắng nghe và đồng hành.

Tý Linh

(theo Karen Hutch, Aleteia)