Sau khi chào đón các đại diện chính trị đón tiếp ngài tại nghị viện, vào sáng ngày 8/6/2026, Đức Giáo hoàng đã gặp gỡ các Giám mục của Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha. Trong bài phát biểu thấm đẫm tình huynh đệ và “lắng nghe sâu xa”, ngài mời gọi các Giám mục hãy ở giữa đoàn dân được giao phó cho các ngài, trở thành men ẩn giấu mà Tin Mừng đã nói đến. “Nhỏ bé trong mắt thế gian, nhưng có khả năng làm cho bột dậy men, khi kết hợp với Chúa Kitô.”

Chính trong khuôn khổ tiến trình hiệp hành do Giáo hội Tây Ban Nha thực hiện trong những năm gần đây, mà đã diễn ra bài phát biểu của Đức Giáo hoàng trước các Giám mục Tây Ban Nha, mà ngài đã gặp tại trụ sở Hội đồng Giám mục ở Madrid, thủ đô của đất nước. Ngài đặc biệt đề cập đến các hội nghị do các Giám mục tổ chức vào năm 2020 và 2025: “Pueblo de Dios en salida” (Dân Thiên Chúa đi ra) và “¿Para quién soy? Asamblea de llamados para la misión” (Tôi sống cho ai? Hội nghị những người được kêu gọi đến sứ mạng), khẳng định rằng ngài nhận thấy nơi đó sự vang vọng đặc biệt. Với mong muốn đóng góp vào cuộc suy tư đang diễn ra, Đức Giáo hoàng đã có bài phát biểu trước các Giám mục với nhiều hình ảnh và nhân vật được lấy từ di sản văn hóa và tôn giáo của đất nước các ngài, đặc biệt là Con đường Saint-Jacques-de-Compostelle nổi tiếng. Đức Lêô XIV nói ngay từ đầu: “Tôi có ý tưởng đề xuất với anh em hình ảnh về một cuộc hành trình mà điểm đến là Thiên Chúa, Đấng mà chúng ta hướng mắt lên. Đó là một cuộc hành trình đặc loại, bởi vì chúng ta không thực sự di chuyển về mặt thể chất, nhưng đó là một cuộc hành trình trong đó chúng ta muốn để tâm hồn mình bay lên.”

Buông bỏ những cấu trúc không giúp ích cho chúng ta

Trước hết, Đức Thánh Cha đã nêu bật những cám dỗ đang chờ đợi những người lữ hành trên hành trình của họ. Cám dỗ đầu tiên là “tập trung vào những gì chúng ta bỏ lại phía sau, những nơi chốn, những sự vật, những hình thức, mà không mở mình ra, trong sự ngoan ngoãn với Chúa Thánh Thần, cho sự mới mẻ của những gì chúng ta gặp gỡ.” Để đối mặt với thách thức này, Đức Giáo hoàng mời gọi các Giám mục tìm ra một câu trả lời kết hợp “một cách khôn ngoan” giữa tự do và lòng can đảm, “để buông bỏ những cấu trúc không giúp ích cho chúng ta, không đáp ứng được những kỳ vọng của chúng ta, thậm chí dẫn chúng ta lạc lối khỏi mục đích, đồng thời vẫn bảo tồn như một kho báu những gì giúp chúng ta đạt được mục tiêu đó.” Về vấn đề này, ngài đã đề cập đến di sản Kitô giáo rất to lớn của Tây Ban Nha, ngày nay được kêu gọi “sinh ra những hoa trái mà nó có khả năng,” đồng thời không tạo nên “gánh nặng” cho các thế hệ mới.

Mặt khác, Đức Thánh Cha cũng đã chất vấn các Giám mục về hoàn cảnh khó khăn của hàng ngàn người di cư trong nước, kêu gọi các ngài đừng quên “những gì mà những thăng trầm của họ dạy cho chúng ta“. Ngài nói : “Một người cô đơn, không có gốc rễ và không có nguồn lực, là người phải chịu khổ rất nhiều và rất khó để thiết lập những mối quan hệ bền chặt ở nơi họ đến“.

Thúc đẩy tính đồng trách nhiệm giữa các thành viên cộng đồng

Tiếp tục bài phát biểu của mình, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh “kho báu mà chúng ta không thể quên trong hành trang của mình”: “của ăn đàng của người hành hương”. “Đối với chúng ta, Bánh Lời Chúa và Thánh Thể còn cần thiết hơn cả thức ăn vật chất, vì nó mở ra con đường cứu rỗi”, Đức Thánh Cha nói, đồng thời nhấn mạnh rằng “đời sống bí tích mang lại nhịp điệu cho cuộc sống của chúng ta giống như cuộc sống của một đứa trẻ nhận được lương thực từ mẹ mình, giống như đời sống của một vận động viên đang định lượng sức lực của mình để về đích”.

Hơn nữa, Đức Thánh Cha đã lưu ý các Giám mục về “sự nghi ngờ đối với cái mới mẻ, hoặc thậm chí là những tranh chấp và hiểu lầm” vốn có thể nảy sinh ngay cả trên hành trình của Giáo hội, “cho dù là do ngôn ngữ và văn hóa khác biệt.” Tiếp đó, ngài mời gọi các Giám mục biến những trải nghiệm này thành cơ hội để rao giảng Tin Mừng – cho dù đó là việc đón tiếp người khác, cũng như đáp lại những vấn đề của thế giới xung quanh chúng ta, hoặc thúc đẩy tính đồng trách nhiệm giữa các thành viên cộng đồng trong các hoạt động mục vụ của chúng ta” – đảm bảo rằng “di sản của chúng ta luôn là một công cụ và một cơ hội để đối thoại với những người chúng ta gặp gỡ trên hành trình của mình.”

Đối thoại với mọi thực tại mà Giáo hội đang đối mặt

Trong “thời đại sứ mạng và tái tổ chức Giáo hội”, Đức Giáo hoàng đã mời gọi các Giám mục trau dồi “khả năng tương giao, tham gia đối thoại với mọi thực tại hiện hữu trong lãnh thổ của chúng ta, hạ mình không chỉ để hiểu, mà còn để chia sẻ”. Ngài nói : “Chỉ bằng cách chia sẻ tất cả những gì tốt đẹp trong di sản của chúng ta, mỗi người mang lại viên đá của mình cho công trình, chúng ta mới có thể xây dựng một thực tại mới, trong đó đức tin có thể bén rễ sâu”.

Để đạt được điều này, Đức Lêô đề xuất “bắt đầu bằng việc học ngôn ngữ của người khác, khởi xướng các quá trình và dệt nên các mối quan hệ nơi gieo mầm Nước Trời”. Ngài cũng đề nghị “tạo ra những thực tại có khả năng truyền đạt kinh nghiệm đức tin của chính mình”, nghĩa là “mang theo mình những nguồn lực cho phép chúng ta thẳng thắn đối mặt với những thách thức luôn mới mẻ của việc loan báo Tin Mừng trong mọi hoàn cảnh”, theo gương thánh Toribio và kinh nghiệm về hòn đảo Grenade ở châu Mỹ.

Làm chứng nhân cho sự hiệp nhất trong đa dạng

Cũng trong thời đại “phân cực và đối lập ngày càng gay gắt” này, Đức Thánh Cha đã kêu gọi các Giám mục hãy trở thành một chứng tá cho “sự hiệp nhất trong đa dạng”, một sự hiệp thông, “có khả năng đón nhận sự phong phú của các ân huệ, đặc sủng và sự nhạy cảm mà Chúa Thánh Thần khơi dậy trong Dân Chúa”. Ngài nhấn mạnh : “Hình ảnh của Chúa Kitô được nhận ra trong bức tranh khảm sống động của Giáo hội, nơi nhiều mảnh ghép, không lẫn lộn vào nhau, hội tụ lại để biểu lộ vẻ đẹp của một Chúa duy nhất”.

Trong nhiệm vụ này, sứ vụ Giám mục đảm nhận trách nhiệm là “nguyên tắc hữu hình của sự hiệp thông“, trước hết là với Chúa Kitô – “bằng cách yêu thương giữ gìn đức tin đã nhận được, trong sự ngoan ngoãn với Lời Chúa và Truyền Thống sống động của Giáo hội“; sau đó, “hiệp thông với Người kế vị Thánh Phêrô và với Giáo hội hoàn vũ“; nhưng cả với hàng linh mục và cộng đồng giáo phận.

Đừng giản lược mục vụ ơn gọi chỉ còn là việc tìm kiếm con số

Đức Thánh Cha cũng đề cập đến thách thức ơn gọi đang chạm đến trái tim của nhiều tín hữu ngày nay: “khó khăn trong việc đảm nhận những cam kết dấn thân dứt khoát và việc đưa ra những quyết định sống còn sâu xa.” Trong số nhiều người trẻ, “và không chỉ riêng họ,” Đức Thánh Cha lưu ý, “câu hỏi ‘Tôi được dành cho ai?’ vang vọng như một sự tìm kiếm chân thành về ý nghĩa, sự thuộc về và sự trao hiến.”

Trong bối cảnh này, Đức Lêô XIV cũng kêu gọi rằng việc bảo vệ các cớ cấu không thể được ưu tiên hơn lợi ích của các ơn gọi. “Mục vụ ơn gọi không thể bị giản lược thành việc chỉ tìm kiếm con số. Nó nảy sinh từ những cộng đồng sống động, từ những linh mục hạnh phúc, từ những gia đình có khả năng làm chứng cho vẻ đẹp của lòng trung thành, từ một Giáo hội biết cho thấy một cách đơn giản rằng việc theo Chúa Kitô không làm nghèo nàn cuộc sống, nhưng làm phong phú nó”, Đức Giáo hoàng nói, đồng thời nhấn mạnh rằng “nơi nào Tin Mừng được sống trong niềm vui, sự phục vụ và sự hiệp thông, tiếng gọi của Chúa cũng có thể được nghe lại như một lời hứa về sự sống”. Vì mục đích này, Đức Thánh Cha mời gọi các Giám mục, ngoài việc hợp lực, hãy “học cách làm việc cùng nhau để đối diện với những thách thức này”.

Giúp giáo dân nhận thức việc tham gia phục vụ Giáo hội như một lời kêu gọi từ Thiên Chúa

Cuối cùng, Đức Lêô XIV đã nêu lên vấn đề ơn gọi giáo dân và việc hội nhập họ vào hành trình đời sống của Giáo hội, mời gọi các Giám mục tiếp cận những khó khăn có thể phát sinh trong lĩnh vực này như những cơ hội để gặp gỡ, đối thoại và giao tiếp. Ngài nói : “Chúng ta có trách nhiệm giúp những giáo dân này nhận thức việc tham gia vào phục vụ Giáo hội như một lời kêu gọi từ Thiên Chúa để họ đảm nhận trách nhiệm của họ với tư cách là Kitô hữu, thấm nhuần tinh thần và cảm thấy mình là một phần của sứ mạng mà Chúa đã giao phó cho các tu sĩ đã thiết lập nó“.

Do đó, Đức Giáo hoàng cũng đã chất vấn các Giám mục về hoàn cảnh của những người bị thương, đặc biệt là “những người bị thương chính bởi những người lẽ ra phải chăm sóc họ, bao gồm cả các thành viên của hàng giáo sĩ”. Trước tai họa này, Đức Thánh Cha nói rằng cộng đồng Giáo hội được kêu gọi “đáp lại bằng sự lắng nghe, sự thật, công lý, sự sửa chữa và một cam kết dấn thân ngày càng kiên quyết hơn đối với việc phòng ngừa và một nền văn hóa ân cần. Mỗi người bị tổn thương cần được lắng nghe chân thành, đón nhận, bảo vệ và tìm được con đường thực sự dẫn đến sự chữa lành”.

Ngài nói tiếp : “Cùng một lôgic này cũng áp dụng cho những thách thức của một thế giới thế tục hóa. Nhiều người nam và nữ thời nay không đơn thuần từ chối Chúa; thông thường, họ mang trong lòng một khát khao sâu sắc về ý nghĩa, chân lý, sự thuộc về và hy vọng, ngay cả khi họ không biết gọi tên nó như thế nào. Giáo hội được mời gọi nhận ra những khát vọng này, lắng nghe chúng với lòng kính trọng, và trao ban, như Phêrô và Gioan đã làm cho người bại liệt ở cổng đền thờ, kho báu được giao phó cho Giáo hội: Chúa Giêsu Kitô, nhân danh Người mà con người có thể đứng dậy và bước đi (xem Cv 3, 1-10)”.

Kết thúc, Đức Thánh Cha bày tỏ niềm xác tín rằng “ngay cả khi cộng tác với các tổ chức khác, tôn giáo hay dân sự, ngay cả khi cung cấp viện trợ vật chất, giáo dục, hỗ trợ hoặc phát triển cá nhân, Giáo hội không bao giờ ngừng trao tặng những gì là nét riêng của mình: Tình yêu của Thiên Chúa được tỏ lộ trong Chúa Kitô”. Vì vậy, ngài nói, “mỗi hành động bác ái Kitô giáo xuất phát từ Tin Mừng đều mang trong mình một lời hứa lớn lao hơn nữa: khôi phục cho mỗi người niềm xác tín được yêu thương”.

Tý Linh

(theo Fabrice Bagendekere, SJ – Vatican News)