Các phát biểu của những người kế vị Thánh Phêrô chống lại vũ khí hạt nhân.

Hiroshima, bị tàn phá sau vụ ném bom nguyên tử vào thành phố ngày 6 tháng 8 năm 1945.

Giáo hội đã suy ngẫm về nguy cơ tự hủy diệt của nhân loại kể từ thảm kịch do vụ ném bom nguyên tử xuống Nhật Bản vào tháng 8 năm 1945 gây ra.

Trong thông điệp truyền thanh Giáng Sinh năm 1955, Đức Giáo hoàng Piô XII đã đề cập đến mối đe dọa hạt nhân, giải thích rằng “sẽ không có tiếng reo hò chiến thắng, mà chỉ có những giọt nước mắt không nguôi của nhân loại, vốn sẽ chứng kiến ​​một cách tuyệt vọng thảm họa do chính sự điên loạn của mình gây ra.” Trong thông điệp Pacem in terris, được công bố ngay sau cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba, Đức Giáo hoàng Gioan XXIII đã tuyên bố về bom nguyên tử: “Nhân loại sống dưới cơn ác mộng của một cơn bão có thể bùng phát bất cứ lúc nào với sức tàn phá không thể tưởng tượng nổi. Bởi vì vũ khí tồn tại; và thật khó có thể thuyết phục chúng ta rằng có những người đủ khả năng chịu trách nhiệm về sự tàn phá và đau khổ mà chiến tranh sẽ gây ra, nhưng không phải là không thể xảy ra trường hợp một sự kiện không thể lường trước và không thể kiểm soát có thể châm ngòi cho cỗ máy chiến tranh.”

Tháng 6 năm 1968, Đức Giáo hoàng Phaolô VI đã hy vọng và khẩn cầu, “nhân danh toàn thể nhân loại”, về “việc cấm hoàn toàn vũ khí hạt nhân” và “giải trừ quân bị toàn diện và triệt để”. Còn Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã đưa ra lời kêu gọi này từ Hiroshima vào tháng 2 năm 1981: “Tương lai của chúng ta trên hành tinh này, đang đối mặt với nguy cơ hủy diệt hạt nhân, phụ thuộc vào một yếu tố duy nhất: nhân loại phải thực hiện một sự thay đổi về luân lý. Chính vào thời điểm lịch sử này, cần thiết phải có sự huy động toàn diện tất cả những người nam và người nữ thiện chí. Nhân loại được kêu gọi tiến một bước lớn, một bước tiến về văn minh và trí tuệ.” Tháng 5 năm 2010, Đức Giáo hoàng Bênêđíctô XVI khẳng định: “Tôi khuyến khích các sáng kiến ​​nhằm mục đích giải trừ quân bị dần dần và tạo ra các khu vực phi vũ khí hạt nhân, với mục tiêu loại bỏ hoàn toàn chúng khỏi hành tinh.”

Đức Giáo hoàng Phanxicô, phát biểu từ Hiroshima vào tháng 11 năm 2019, đã nhắc nhở chúng ta rằng “việc sử dụng năng lượng nguyên tử cho mục đích quân sự ngày nay hơn bao giờ hết là một tội ác, không chỉ chống lại nhân loại và phẩm giá của nó, mà còn chống lại bất kỳ khả năng nào về một tương lai trong ngôi nhà chung của chúng ta.” Ngài nói thêm: “Việc sử dụng năng lượng nguyên tử cho mục đích quân sự là vô đạo đức, cũng như việc sở hữu vũ khí nguyên tử, như tôi đã nói hai năm trước. Chúng ta sẽ phải chịu trách nhiệm về điều đó. Các thế hệ tương lai sẽ đứng lên phán xét sự thất bại của chúng ta nếu chúng ta chỉ nói về hòa bình mà không biến nó thành hành động cụ thể trong mối quan hệ giữa các dân tộc trên trái đất. Làm sao chúng ta có thể nói về hòa bình trong khi chế tạo những vũ khí chiến tranh mới và đáng sợ? Làm sao chúng ta có thể nói về hòa bình trong khi biện minh cho một số hành động sai trái bằng những lời lẽ phân biệt đối xử và thù hận?”

Đức Giáo hoàng Lêô tiếp tục con đường được vạch ra bởi huấn quyền của các vị tiền nhiệm. Vào ngày 14 tháng 6 năm 2025, khi kết thúc Buổi tiếp kiến thuộc Năm Thánh, ngài tuyên bố: “Tình hình ở Iran và Israel đã xấu đi nghiêm trọng, và vào thời điểm nhạy cảm như vậy, tôi muốn mạnh mẽ nhắc lại lời kêu gọi về trách nhiệm và lý trí. Cam kết xây dựng một thế giới an toàn hơn, không có mối đe dọa hạt nhân, phải được theo đuổi thông qua sự gặp gỡ tôn trọng và đối thoại chân thành, để xây dựng một nền hòa bình lâu dài dựa trên công lý, tình huynh đệ và lợi ích chung. Không ai được phép đe dọa sự tồn tại của người khác.” Hơn một tháng sau, trong thông điệp kỷ niệm 80 năm vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki, ngài viết: “Hòa bình thực sự đòi hỏi lòng can đảm để buông bỏ vũ khí – đặc biệt là những vũ khí có khả năng gây ra thảm họa không thể tả. Vũ khí hạt nhân là một cuộc tấn công vào nhân loại chung của chúng ta và cũng phản bội phẩm giá của công trình tạo dựng, mà chúng ta được kêu gọi phải bảo vệ sự hài hòa của nó.” Ngày 6 tháng 8, trong buổi tiếp kiến ​​chung, đề cập đến sự tàn sát do bom nguyên tử gây ra ở Nhật Bản, ngài đã đưa ra lời kêu gọi này: “Mặc dù thời gian đã trôi qua, những sự kiện bi thảm này vẫn là lời cảnh báo toàn cầu chống lại sự tàn phá do chiến tranh gây ra, và đặc biệt là do vũ khí hạt nhân. Tôi hy vọng rằng trong thế giới ngày nay, được đánh dấu bởi những căng thẳng gay gắt và xung đột đẫm máu, sự an toàn ảo tưởng dựa trên mối đe dọa hủy diệt lẫn nhau sẽ nhường chỗ cho các công cụ của công lý, việc thực hành đối thoại và niềm tin vào tình huynh đệ.”

Người kế vị thánh Phêrô hiện nay đã quay trở lại chủ đề này trong Sứ điệp cho Ngày Thế giới Hòa bình năm 2026, khẳng định: “Trong mối quan hệ giữa công dân và chính phủ, việc không chuẩn bị đầy đủ cho chiến tranh, không phản ứng trước các cuộc tấn công, không đáp trả bạo lực đã trở thành một lỗi lầm. Vượt xa nguyên tắc tự vệ chính đáng, lôgic đối kháng này, về mặt chính trị, là yếu tố cấp bách nhất trong sự bất ổn toàn cầu đang ngày càng trở nên nghiêm trọng và khó lường hơn. Không phải ngẫu nhiên mà nhiều nhà lãnh đạo liên tục kêu gọi tăng chi tiêu quân sự và những lựa chọn phát sinh từ đó, lấy lý do là mối nguy hiểm do các quốc gia khác gây ra. Thật vậy, sức mạnh răn đe, đặc biệt là răn đe hạt nhân, phản ánh sự phi lý của mối quan hệ giữa các dân tộc, không dựa trên luật pháp, công lý hay lòng tin, mà dựa trên nỗi sợ hãi và sự thống trị của vũ lực.”

Kết thúc buổi tiếp kiến ​​ngày 4 tháng 2 năm 2026, Đức Giáo hoàng Lêô XIV tuyên bố: “Ngày mai, Hiệp ước New START, được ký kết năm 2010 bởi Tổng thống Hoa Kỳ và Liên bang Nga, sẽ hết hạn. Hiệp ước này đại diện cho một bước tiến quan trọng trong việc hạn chế sự phổ biến vũ khí hạt nhân. Trong khi nhắc lại sự khuyến khích của tôi đối với mọi nỗ lực mang tính xây dựng hướng tới giải trừ quân bị và lòng tin lẫn nhau, tôi kêu gọi không nên bỏ rơi công cụ này mà không đảm bảo một sự tiếp nối cụ thể và hiệu quả. Hoàn cảnh hiện nay đòi hỏi phải nỗ lực hết sức để tránh một cuộc chạy đua vũ trang mới, điều sẽ tiếp tục đe dọa hòa bình giữa các quốc gia. Hơn bao giờ hết, cần phải thay thế lôgic của nỗi sợ hãi và sự ngờ vực bằng một đạo đức chung có khả năng hướng dẫn các lựa chọn hướng tới công ích và biến hòa bình thành di sản được tất cả mọi người gìn giữ.”

Cuối cùng, trong một thông điệp được đăng tải trên tài khoản X chính thức của Đức Giáo hoàng vào ngày 5 tháng 3 năm 2026, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã viết: “Chúng ta hãy cùng nhau cầu nguyện để các quốc gia tiến hành giải trừ vũ khí hiệu quả, đặc biệt là giải trừ vũ khí hạt nhân, và để các nhà lãnh đạo thế giới lựa chọn con đường đối thoại và ngoại giao thay vì con đường bạo lực.”

Đó là những tuyên bố của Đức Giáo hoàng, người tiếp tục kêu gọi giải trừ tất cả các vũ khí hạt nhân đang tồn tại, có khả năng hủy diệt toàn bộ nhân loại.

Andrea Tornielli, Giám đốc biên tập của cơ quan Truyền thông Vatican

——————————————-

Tý Linh chuyển ngữ

(nguồn : vatican news)