MỤC VỤ TÁI TẠO
GIÁO DÂN
TRƯỞNG THÀNH ĐÍCH THỰC
Lm. Nguyễn Văn Hinh (D.Min)
Đào luyện:
Sl. Truyền giáo, 21: “Giáo Hội chưa được thiết lập thật sự, chưa sống trọn vẹn, và chưa phải là dấu chỉ hoàn hảo, của Đức Kitô giữa loài người, nếu chưa có hàng Giáo phẩm và hàng giáo dân trưởng thành, đích thực: Hoạt động được cùng với nhau”. Vì Tin Mừng không thể thấm nhập sâu xa vào tâm trí, đời sống và hoạt động của một dân tộc nếu không có sự hiện diện tích cực của giáo dân. Do đó, ngay từ khi thiết lập một Giáo Hội địa phương, phải đặc biệt chú tâm đào luyện một hàng giáo dân Kitô giáo trưởng thành.
Câu chuyện
Có một người đàn ông…Đi lễ mỗi ngày. Đọc kinh rất sốt sắng. Ai nhìn vào cũng nói: “đạo đức lắm”. Nhưng…Ông la mắng vợ. Không nói chuyện với con trai suốt 5 năm. Và trong công việc… ông không trung thực. Một ngày kia, người con trai nói một câu mà ông không bao giờ quên: “Ba ơi… nếu Chúa giống ba… con không muốn theo Chúa nữa.” Câu nói đó… như một nhát dao. Lần đầu tiên trong đời…ông quỳ xuống… và khóc. Không phải vì đau khổ…Nhưng vì nhận ra một điều khủng khiếp: Ông biết Chúa… nhưng chưa bao giờ để Chúa biến đổi mình. Đó không phải là câu chuyện của riêng ai…Đó có thể là câu chuyện của chính chúng ta.
Dẫn nhập
Chúng ta đang sống trong một thời đại rất lạ: biết rất nhiều, sống rất nông. Kết nối rất nhanh, tâm lại cô đơn . Đi nhà thờ đông, sống đức tin yếu. Và vì thế, một câu được đặt ra: Chúng ta có thật sự là những Kitô hữu trưởng thành chưa? Không phải: Rửa tội rồi là xong. Đi lễ đều là đủ. Giữ đạo là ổn. Nhưng là: Tôi có đang sống như một người có đức tin trưởng thành không? Theo chuẩn mực của chúng ta là Đức Kitô. Như Thánh Phaolô: “Hãy đạt tới con người trưởng thành, tới tầm vóc viên mãn của Đức Kitô.” (Ep 4,13). Sau đây, chúng ta cùng nhau chia sẻ: Sự trưởng thành đích thực của giáo dân.
Nhận thức
Thực trạng. Đức tin hình thức: Đi lễ… nhưng không gặp Chúa . Đọc kinh…nhưng lòng không có Chúa. Đức tin cảm tính: Khi vui thì sốt sắng. Khi buồn thì bỏ Chúa. Đức tin thụ động: Chờ cha xứ . Chờ hội đoàn. Không dám dấn thân. Và kết quả là gì? Một Giáo Hội: Đông người… nhưng yếu. Nhiều hoạt động… nhưng thiếu chiều sâu. Không thiếu tổ chức. Nhưng vì thiếu người trưởng thành.
Vậy thế nào là một người giáo dân trưởng thành đích thực?
Trước hết, dấu hiệu của người chưa trưởng thành: Đi lễ… nhưng vẫn nói xấu. Rước lễ… nhưng không tha thứ. Cầu nguyện… nhưng không thay đổi. Đức tin dừng ở nhà thờ, không đi vào cuộc đời.
Nay, biết dừng lại-biết suy nghĩ và dám sống đúng. Không dừng ở: đọc kinh, giữ luật, làm việc đạo đức. Nhưng là: trở thành con người mới. Từ “làm việc đạo” sang “sống đời Kitô hữu”. Là hiệp thông sống động với Đức Kitô. Sống ý thức mình thuộc về Chúa. Quyết định, lựa chọn theo Tin Mừng. Không còn sống theo “cảm xúc” hay “đám đông”, mà theo lương tâm được soi sáng.
Như vậy, người giáo dân trưởng thành là để Đức Kitô sống trong mình. Thánh Phaolô nói: “Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi.” Sau đây là 4 dấu hiệu của người trưởng thành: bớt ích kỷ, biết hy sinh. Không còn nói xấu, biết xây dựng. Sống trung thực, có trách nhiệm. Trong gia đình và cộng đoàn: biết lắng nghe, biết tha thứ. Nếu 4 điều này chưa thay đổi…thì đức tin vẫn chưa trưởng thành. Chúa mời gọi chúng ta trưởng thành. Không cần bắt đầu lớn lao…Chỉ cần bắt đầu thật: hôm nay bớt một lời làm tổn thương, hôm nay tha thứ một người, hôm nay sống thật một điều nhỏ.
Giáo dân trưởng thành là người để Đức Kitô sống trong mình và người khác nhận ra Chúa qua đời sống của họ.
Thực ra, trưởng thành là hành trình không ngừng tiến tới sự trọn lành. Chúa Giêsu kêu gọi chúng ta trở thành môn đệ trưởng thành. Ngài nói, Mt 5,48:“Anh em hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện.” Và thánh Giacôbê nhắc thêm: “Hãy thực hành Lời, đừng chỉ nghe suông.” (Gc 1,22). Có nghĩa: Đức tin trưởng thành là đức tin được sống. Công đồng Vatican II – Lumen Gentium (số 31):“Giáo dân được mời gọi tìm kiếm Nước Thiên Chúa bằng cách dấn thân vào các thực tại trần thế và sắp xếp chúng theo ý Thiên Chúa.” Trưởng thành không phải rút khỏi đời, nhưng biến đổi đời. Thánh Augustinô:“Hãy yêu đi rồi làm điều bạn muốn.” Người trưởng thành là người được hướng dẫn bởi tình yêu đã được thanh luyện. Thánh Tôma nhấn mạnh: trưởng thành là khi con người hành động theo lý trí được soi sáng bởi đức tin.
Tóm tắt: Dân Chúa trưởng thành: “Nên thánh-sống có Đức Kitô”.
Đào luyện
Mô hình
- Tập thinh lặng.Thoát khỏi lối sống vô thức. 2. Suy nghĩ và học giáo lý cách có hệ thống. Đặt câu hỏi: “Tôi tin điều gì? Vì sao?” 3. Gặp gỡ: Cầu nguyện cá vị. Tham dự Thánh Thể cách ý thức. 4. Thực hành Lời Chúa: Sống đức tin trong đời thường. 5. Dấn thân: Phục vụ Truyền giáo. Chịu trách nhiệm xã hội.
Thực hành
Trưởng thành trong 4 chiều kích. Nhân bản: Biết kiểm soát cảm xúc. Sống có trách nhiệm, trung thực. Thiêng liêng: Cầu nguyện sâu. Có tương quan cá vị với Chúa. Trí tuệ đức tin: Hiểu Kinh Thánh, giáo lý. Biết phân định đúng – sai. Mục vụ: Dấn thân trong gia đình, xã hội. Làm chứng bằng đời sống. Thiếu một trong 4 yếu tố, chưa trưởng thành toàn diện.
Áp dụng
Từ “giữ đạo” → “sống mầu nhiệm” Thánh Thể, không chỉ là nghi lễ, nhưng là nguồn sống biến đổi. Người trưởng thành: đi lễ → sống điều mình rước lễ. Từ “cá nhân đạo đức” → “cộng đoàn hiệp thông”. Biết tha thứ. Biết xây dựng gia đình, giáo xứ. Dấu hiệu rõ nhất của trưởng thành: có khả năng sống với người khác. Từ “đạo trong nhà thờ” → “đạo giữa đời”. Sống Tin Mừng trong công việc, kinh tế, xã hội. Đây là điểm yếu, lớn, của giáo dân Việt Nam hiện nay.
Minh họa
Tôi biết một gia đình ở Việt Nam…Gia đình đó có 6 người con. Trong đó:1 người con trai 2 người con gái …bị khiếm thị bẩm sinh. Cuộc sống rất khó khăn. Có lúc tưởng như không thể đứng vững. Nhưng điều lạ là…Gia đình đó không than trách. Không bỏ Chúa. Không sống trong cay đắng. Ngược lại: Họ cầu nguyện mỗi ngày. Họ yêu thương nhau sâu sắc. Họ tham gia phục vụ Giáo hội một cách tích cực. Họ sống vui tươi. Một lần, có người hỏi: “Gia đình bác sao có thể sống như vậy?” Người cha trả lời rất đơn giản: “Vì chúng tôi tin Chúa thật.”
Đây là người giáo dân trưởng thành. Không phải: Vì họ biết nhiều. Nhưng vì họ sống thật.
Kết luận
Người giáo dân trưởng thành đích thực không phải là lý tưởng xa vời, nhưng là một hành trình cụ thể mỗi ngày. Đó là hành trình: từ hình thức → nội tâm; từ thụ động → chủ động; từ cá nhân → hiệp thông; từ giữ đạo → sống đạo và truyền giáo.
Và cuối cùng: Giáo Hội mạnh hay yếu không tùy vào cơ cấu, nhưng tùy vào mức độ trưởng thành của từng giáo dân. “Thế giới hôm nay không chỉ cần thêm những người giữ đạo, nhưng khẩn trương cần đào luyện những Kitô hữu trưởng thành. Thế giới hôm nay không cần thêm người Công giáo danh nghĩa.
Thế giới cần: Những người dám sống thật . Những người có nội tâm . Những người có trách nhiệm. Những người trưởng thành. Và, Nếu hôm nay Giáo Hội mạnh hay yếu…có phải vì chính tôi không? “Đừng chỉ là người giữ đạo, hãy trở thành một Kitô hữu trưởng thành với Đức tin-Cá vị, biết sống hiệp thông và dám dấn thân loan báo Tin mừng Hạnh phúc cho môi trường hôm nay.”
Truyền thông TGP/SG tháng Tư 2026
Lm. Nguyễn Văn Hinh (D.Min)