Tóm tắt bài giáo lý của Đức Thánh Cha:

Trong bài giáo lý tiếp theo về Hiến chế Tín lý Lumen Gentium, hôm nay chúng ta sẽ nói đến người giáo dân. Thay vì chỉ giới hạn Hiến chế trong việc định nghĩa giáo dân dựa trên những gì họ không phải là, Công đồng Vatican mong muốn chiếu rọi ánh sáng trên phẩm giá bẩm sinh của họ như là những thành viên của Dân Thiên Chúa và nhấn mạnh đến tính riêng biệt về vai trò của giáo dân trong sứ mạng của Giáo Hội. Được tháp nhập vào Đức Kitô nhờ Bí tích Thánh tẩy, giáo dân được tham dự vào chức vụ tư tế, ngôn sứ và vương đế theo cách thức của mình. Giáo Hội hiện diện bất cứ nơi đâu mà con cái của mình tuyên xưng Tin Mừng và làm chứng cho Chúa Kitô. Vì lẽ này, người giáo dân cách đặc biệt được kêu gọi mang sự hiện diện của Chúa Kitô đến mọi lĩnh vực của đời sống và nhờ đó biến đổi chúng từ bên trong qua việc làm chứng cho vẻ đẹp của một đời sống trong Chúa Kitô và sức mạnh nâng đỡ của ân sủng Ngài.

Dưới đây là bài giáo lý của Đức Thánh Cha, ngày 1/4/2026:

Anh chị em thân mến, chào buổi sáng!

Chúng ta hãy tiếp tục chặng đường suy tư về Giáo Hội như được trình bày trong Hiến chế Công đồng Lumen Gentium (LG). Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu chương bốn, bàn về giáo dân. Tất cả chúng ta hãy cùng nhớ điều mà Đức Giáo hoàng Phanxicô thường nhắc lại: “Giáo dân rõ ràng là thành phần đại đa số của Dân Chúa. Thành phần thiểu số – các thừa tác viên có chức thánh – là để phục vụ giáo dân” (Tông huấn Evangelii Gaudium, 102).

Phần này của Văn kiện nhằm giải thích, theo các hạn từ tích cực, bản chất và sứ mạng của giáo dân, sau hàng thế kỷ họ đã được định nghĩa đơn giản như là những người không thuộc thành phần giáo sĩ hoặc đời sống thánh hiến. Vì lẽ này, tôi muốn cùng anh chị em trở lại một đoạn văn rất hay nói về sự cao cả của thân phận Kitô hữu: “Như vậy, chỉ có một Đoàn Dân ưu tuyển của Thiên Chúa: ‘Chỉ có một Chúa, một đức tin, một phép rửa’ (Ep 4,5); cùng chung một phẩm giá giữa các chi thể được tái sinh trong Đức Kitô, cùng chung một ơn là con cái Thiên Chúa và cùng chung một ơn gọi hướng tới sự hoàn thiện; chỉ có một ơn cứu độ, một niềm hy vọng và một đức ái không phân chia” (LG, 32).

Trước bất cứ sự phân biệt nào về sứ vụ hay bậc sống, Công đồng xác quyết sự bình đẳng của tất cả những ai đã chịu phép rửa tội. Hiến chế không muốn chúng ta quên những gì mà nó đã khẳng định trong chương nói về Dân Thiên Chúa, cụ thể là phận vị của dân thiên sai chính là phẩm giá và tự do của con cái Thiên Chúa (x. LG, 9).

Về bản chất, ân ban càng lớn, thì đòi hỏi sự dấn thân cũng càng cao. Vì lý do đó, Công đồng, song song với phẩm giá, cũng nhấn mạnh đến sứ mạng của người giáo dân trong Giáo Hội và trên trần gian. Nhưng sứ mạng này đặt nền tảng trên điều gì, và nó bao gồm những gì? Chính sự mô tả về giáo dân do Công đồng đưa ra đã cho chúng ta biết điều đó: “Hạn từ giáo dân ở đây được hiểu là tất cả những Kitô hữu, không kể những người có chức thánh và những người thuộc bậc tu trì được Giáo Hội công nhận, nghĩa là những tín hữu nhờ bí tích Thánh tẩy, được nhập hiệp vào thân thể Đức Kitô, làm thành Dân Thiên Chúa, và được tham dự vào những chức năng tư tế, ngôn sứ và vương giả của Đức Kitô theo cách thức của mình, đồng thời góp phần thực hiện sứ mạng của toàn dân Kitô hữu trong Giáo Hội và trên trần gian” (LG, 31).

Dân thánh của Thiên Chúa, vì thế, chẳng bao giờ là một đám đông vô hình vô dạng, nhưng là thân thể của Đức Kitô hay, như Thánh Augustinô đã nói, là Đức Kitô toàn thể (Christus totus); Dân thánh ấy là một cộng đoàn được cấu trúc cách hữu cơ bởi phương thế của mối tương quan sinh hoa trái giữa hai hình thức tham dự vào chức tư tế của Chúa Kitô: đó là chức tư tế chung của các tín hữu và chức tư tế thừa tác (x. LG, 10). Nhờ Bí tích Thánh tẩy, người tín hữu giáo dân tham dự vào chức tư tế của Chúa Kitô. Thật vậy, “Đức Giêsu Kitô, vị Tư Tế tối cao và vĩnh cửu, vì muốn cho việc làm chứng và phục vụ của chính Người luôn được tiếp nối, nên đã thông ban cho người giáo dân sức sống nhờ Chúa Thánh Thần và không ngừng thôi thúc họ thực thi mọi điều thiện hảo” (LG, 34).

Về điều này, làm thế nào chúng ta có thể không gợi nhắc về Thánh Gioan Phaolô II và Tông huấn của ngài “Christifideles laici – Kitô hữu giáo dân” (30/12/1988)? Trong Tông huấn này, ngài nhấn mạnh rằng “Công đồng, được thừa hưởng di sản vô giá về giáo lý, tu đức và mục vụ, đã viết những trang thật tuyệt vời về bản tính, phẩm giá, linh đạo, sứ mạng và trách nhiệm của giáo dân. Họa theo lời mời gọi của Đức Kitô, các Nghị Phụ công đồng đã mời gọi mọi giáo dân, nam cũng như nữ, vào làm việc trong vườn nho của Chúa” (số 2). Bằng cách này, Vị Tiền Nhiệm đáng kính của tội đã tái khởi động lại sứ mạng tông đồ của người giáo dân, mà Công đồng đã dành riêng một Văn kiện đặc biệt, và chúng ta sẽ bàn đến sau” (xem Công đồng Vatican II, Sắc lệnh Apostolicam actuositatem (18/11/1965)).

Cánh đồng bao la của sứ mạng tông đồ giáo dân không được giới hạn cho Giáo Hội, nhưng mở rộng ra cho thế giới. Thật vậy, Giáo Hội hiện diện bất cứ nơi đâu mà con cái của mình tuyên xưng và làm chứng cho Tin Mừng: tại công sở, trong xã hội dân sự cũng như trong mọi mối tương quan con người, bất cứ nơi nào mà họ, qua chọn lựa của mình, thể hiện vẻ đẹp của đời sống Kitô hữu, điều báo trước ở đây và bây giờ nền công lý và hoà bình vốn sẽ được thực hiện trong Nước Thiên Chúa. Thế giới cần được “thấm nhuần Thần Khí của Đức Kitô và có khả năng đạt đến cứu cánh của mình trong công bình, bác ái và bình an” (LG, 36). Và điều này chỉ có thể được nhờ vào sự góp phần, phục vụ và chứng tá của giáo dân!

Đó là lời mời gọi trở nên một Giáo Hội ‘đi ra’ mà Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nói với chúng ta: một Giáo Hội được hiện thân trong lịch sử, luôn luôn mở ra cho sứ mạng, mà tất cả chúng ta được kêu gọi trở thành những môn đệ thừa sai, những tông đồ của Tin Mừng, những chứng nhân của Nước Thiên Chúa, những người mang niềm vui của Chúa Kitô, Đấng mà chúng ta đã gặp gỡ!

Thưa anh chị em, ước gì lễ Phục Sinh mà chúng ta sắp sửa cử hành, đổi mới trong chúng ta ân sủng hầu có thể trở thành những chứng nhân của Đấng Phục Sinh, như Maria Mađalêna, như Phêrô và Gioan!

————————————-

Cồ Ngọc Hải dịch

(nguồn: Vatican.va)