Đức cha Erik Varden trình bày bài suy niệm thứ chín của mình ở Vatican dịp Linh Thao Mùa Chay cho Giáo triều, với chủ đề ‘Thánh Bernard, con người hiện thực’. Sau đây là tóm tắt bài suy niệm của ngài.

Căn tính của phong trào Xitô được hình thành ở điểm giao thoa giữa lý tưởng và hiện thực, giữa thi vị và thực dụng. Các nhân vật chính của phong trào được thử thách và thanh lọc bởi những căng thẳng nảy sinh.

Tôi đã nói về những lý tưởng cao cả của thánh Bernard, về việc ngài thích vạch ra một kế hoạch hành động trong đầu, rồi không ngừng theo đuổi nó. Đối với ngài, việc cỡi một con ngựa cao to là điều tự nhiên. Khía cạnh quyết liệt, không khoan nhượng này không bao giờ rời bỏ ngài. Nhưng nó đã dịu đi theo thời gian. Về quá trình này, bây chúng ta cần phải nói đến. Nó đã biến con người lý tưởng [của ngài] thành con người hiện thực.

Nhà phân tâm học Jacques Lacan đã nói rằng “hiện thực” là cái mà chúng ta va chạm vào. Phạm vi hoạt động của thánh Bernard trong lĩnh vực Chính trị hiện thực (Realpolitik) đã tạo ra rất nhiều va chạm. Nhưng ngài trở thành một người hiện thực không chỉ theo nghĩa chấp nhận mọi thứ như chúng là. Trên hết, ngài đã học được rằng thực tại sâu sắc nhất của mọi vấn đề con người là tiếng kêu cầu lòng thương xót.

Càng nhận ra tiếng kêu cầu này trong lòng người, trong những giọt nước mắt cay đắng, trong những xung đột thế gian, trong những chiến dịch điên rồ chống lại sự tử tế và chân lý, và trong tiếng thì thầm của những tán cây trong rừng, ngài càng ý thức được sự đáp lại đầy ân sủng của Thiên Chúa. Ngài nghe thấy điều đó trong danh thánh Chúa Giêsu, vốn trở nên vô cùng thân thiết với ngài. Trong Chúa Giêsu, Thiên Chúa mặc khải mục đích cứu rỗi của Ngài, tuôn đổ xuống nhân loại như dầu thơm, chữa lành và thanh tẩy.

Thánh Bernard nói với các đan sĩ của mình : “Mọi món ăn của tâm trí đều khô khan nếu không được nhúng vào thứ dầu ấy; nó vô vị nếu không được nêm nếm bằng thứ muối ấy. Hãy viết những gì anh em thích, tôi sẽ không thích nó nếu nó không nhắc đến Chúa Giêsu. Hãy nói chuyện hay tranh luận về điều gì anh em thích, tôi sẽ không thích nếu anh em không nhắc đến tên Chúa Giêsu. Đối với tôi, Chúa Giêsu như mật ngọt trong miệng, như âm nhạc trong tai, như bài ca trong tim.”

Thánh Bernard hiểu rõ những kỳ công nào mà lòng thương xót của Thiên Chúa trong Chúa Giêsu có thể làm được. Điều này đã mang lại chiều sâu cho lòng sùng kính yêu mến của ngài. Thuật ngữ “affectus” (cảm xúc yêu mến) rất quan trọng đối với ngài. Nó có phạm vi rộng, cho thấy rằng ân sủng tác động đến chúng ta như những sinh vật có cảm giác. Nhưng thánh Bernard coi Chúa Giêsu, hiện thân của chân lý, như một nguyên tắc giải thích. Ngài kiên quyết nhìn nhận các tình huống, con người và các mối quan hệ dưới ánh sáng của Chúa Giêsu. Quan điểm này đã giúp ngài có được những người ngưỡng mộ vững chắc không chỉ trong Giáo hội Công giáo, mà còn từ Martin Luther đến John Wesley.

Chỉ khi được soi sáng một cách siêu nhiên, bản tính của chúng ta mới bộc lộ hình dạng hoàn hảo của nó, hình dạng tuyệt đẹp của nó (forma formosa). Chỉ khi đó, niềm vui mà cuộc sống trần thế có thể mang lại mới hiện hữu. Chỉ khi đó, vinh quang ẩn giấu bên trong và xung quanh chúng ta mới tỏa sáng rực rỡ, dạy cho chúng ta biết chúng ta và những người khác có thể trở thành gì, cung cấp một hình mẫu cho một thế giới được đổi mới.

Đó chính là tính hiện thực mà thánh Bernard đã hướng tới trong quá trình trưởng thành. Nó đã giúp ngài trở thành không chỉ một nhà cải cách cao cả, một nhà hùng biện vô song, một thủ lĩnh của Giáo hội. Hiểu biết về thực tại tuyệt đối của tình yêu Chúa Kitô, và về sức mạnh thay đổi mọi thứ của tình yêu ấy, đã biến Bernard thành một tiến sĩ và một vị thánh. Và đó là lý do tại sao chúng ta yêu mến và tôn kính ngài.

Cuốn Vita Prima nói với chúng ta : “Ngài tự do với chính mình”. Đó là điều cuộc sống đã dạy ngài. Một người nam hay người nữ thực sự tự do thì thật vẻ vang vinh dự khi nhìn thấy.

Erik Varden, Giám mục giáo phận Trondheim (Na Uy). 

————————————

Tý Linh chuyển ngữ

(nguồn : vatican news)