Đức cha Erik Varden đã trình bày bài suy niệm thứ tư của mình vào sáng thứ Ba, ngày 24/2, cho Linh Thao Mùa Chay tại Vatican dành cho Đức Giáo hoàng Lêô XIV, các hồng y cư trú tại Rôma và các vị đứng đầu các Bộ. Đức Cha tập trung suy niệm vào chủ đề “Trở nên tự do”. Dưới đây là tóm tắt bài suy niệm của ngài.

Khái niệm “tự do” đã trở nên gây tranh cãi trong dư luận. Tự do là một thiện hảo mà tất cả chúng ta đều khao khát; chúng ta lên tiếng phản đối bất cứ điều gì đe dọa đến việc hạn chế hoặc giới hạn nó. Do đó, từ vựng về tự do là một công cụ hùng biện hiệu quả.

Việc cho rằng tự do của một nhóm cụ thể đang bị đe dọa sẽ ngay lập tức gây ra phản ứng phẫn nộ trên Internet. Thậm chí điều đó còn có thể tập hợp mọi người lại với nhau ở các quảng trường công cộng.

Nhiều phong trào chính trị ở châu Âu hiện đang khai thác luận điệu về tự do. Điều này dẫn đến những căng thẳng. Điều mà một bộ phận xã hội coi là “giải phóng” lại bị các bộ phận khác coi là áp bức. Các mặt trận đối lập đang được dựng lên, với ngọn cờ “tự do” được giương cao và mạnh mẽ ở khắp mọi nơi. Các cuộc xung đột gay gắt nảy sinh từ những chương trình không tương thích về cái gọi là giải phóng.

Hoàn cảnh này đặt ra một thách thức cho các Kitô hữu. Điều cốt yếu là phải làm rõ những gì chúng ta hiểu khi chúng ta nói đến trở nên tự do trong bối cảnh đức tin. Đó là điều mà thánh Bernard đã làm khi bình luận về câu Thánh Kinh: “Vì Ngài đã giải thoát tôi khỏi bẫy của người thợ săn và khỏi lời cay đắng.” (Bản dịch của nhóm CGKPV : “Chính Chúa gìn giữ bạn, khỏi lưới kẻ thù giăng, khỏi tai ương tàn khốc”).

Đối với thánh Bernard, rõ ràng tự do đích thực không phải là “tự nhiên” đối với con người sa ngã. Điều xem ra là tự nhiên đối với chúng ta, đó là làm những gì mình muốn, thỏa mãn dục vọng và thực hiện các dự án của mình mà không bị can thiệp, phô trương và khoe khoang sự thông thái xuất sắc của bản thân. Thánh Bernard, khi nói chuyện với con người trong trạng thái ảo tưởng này, đã mỉa mai một cách tinh tế: “Ngươi cho mình là ai, hỡi đồ thông thái rởm? Ngươi đã trở thành một con thú mà những kẻ bắt giữ đã giăng bẫy sẵn.”

Việc chúng ta dễ dàng vấp ngã, liên tục rơi vào cùng một cái bẫy, dù biết rõ chúng ở đâu, đối với ngài, là bằng chứng đủ cho thấy chúng ta không tự do, không có khả năng tiến bộ một cách thường xuyên hướng tới mục đích thực sự của cuộc đời mình, mà trái lại bị chi phối bởi đủ loại trở ngại và sự xao nhãng.

Đặt quan niệm của mình về tự do trong lời “xin vâng” của Chúa Con đối với ý muốn của Chúa Cha, thánh Bernard đã cách mạng hóa sự hiểu biết của chúng ta về ý nghĩa của việc trở nên tự do. Tự do Kitô giáo không hệ tại ở việc chiếm đoạt thế giới bằng vũ lực, mà là ở việc yêu thương thế giới bằng một tình yêu chịu đóng đinh, đủ cao cả để làm cho chúng ta tự do ao ước, trong sự kết hiệp với Chúa Kitô, hiến dâng mạng sống mình cho thế giới, để thế giới được giải thoát.

Cần phải thận trọng khi tự do, bị giam giữ bằng vũ lực, sẽ bị thao túng như một phương tiện để hợp thức hóa thủ đoạn của các chủ thể khiếm ngôi như “Đảng“, “Nền kinh tế“, hay thậm chí “Lịch sử“. Trong tư tưởng Kitô giáo, không một chính sách áp bức nào có thể được cứu chuộc bằng những lời viện dẫn về “tự do” ý thức hệ. Tự do duy nhất có một ý nghĩa là tự do cá nhân; và tự do của một người không thể xóa bỏ tự do của một người khác.

Chấp nhận quan niệm Kitô giáo về tự do, đó là chấp nhận đau khổ. Khi Chúa Kitô nói với chúng ta, “Đừng chống lại điều ác,” Người không yêu cầu chúng ta chấp nhận sự bất công. Người cho chúng ta thấy rằng đôi khi chính nghĩa công lý được phục vụ tốt hơn bằng cách chịu đau khổ vì nó, bằng cách từ chối đáp trả bạo lực bằng bạo lực.

Biểu tượng của tự do chúng ta vẫn là Con Thiên Chúa, Đấng đã “trút bỏ chính mình“.

Erik Varden, Giám mục giáo phận Trondheim (Na Uy). 

——————————-

Tý Linh chuyển ngữ

(nguồn : vatican.va)